ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Κυβέρνηση Τζαννετάκη & η παραπομπή του Ανδρέα Παπανδρέου
του Νίκου Γεωργαντά
Από τα μέσα του 1988, η Ελλάδα κινείτο στον αστερισμό του σκανδάλου Κοσκωτά.Ο τελευταίος ήταν πολυπράγμων επιχειρηματίας και τραπεζίτης που ερχόμενος από το πουθενά είχε δημιουργήσει μια αυτοκρατορία στον χώρο του τύπου και των επιχειρήσεων, με σημείο αιχμής την Τράπεζα Κρήτης.
Κατά την εξαετία 1982-1988, η εκδοτική εταιρεία «Γραμμή ΑΕ» εξέδωσε 5 περιοδικά (ΕΝΑ, ΚΑΙ, TV3, MIA, ΔΥΟ, Τέταρτο), την ημερήσια πολιτική εφημερίδα «24 Ώρες», και προέβη στην ίδρυση του ραδιοφωνικού σταθμού SKY 100.4 (η μετονομασία σε ΣΚΑΪ, δηλαδή η γραφή μιας αγγλικής λέξης με ελληνικούς χαρακτήρες σε μια εποχή που επικρατούσε αντίστροφη τάση ήταν ιδέα του Γιάννη Αλαφούζου, που δημιούργησε ένα απο τα ισχυρότερα και διαχρονικότερα μπραντ νέιμ στην ιστορία των ελληνικών μίντια).
Ο Κοσκωτάς αγόρασε από την Ελένη Βλάχου την «Καθημερινή», την σημαντικότερη εφημερίδα της ελληνικής κεντροδεξιάς ( Μάρτιος 1987) και την «Βραδυνή», επίσης ιστορική εφημερίδα της κεντροδεξιάς (Μάιος 1988). Ο Κοσκωτάς δήλωσε αργότερα,μετά το ξέσπασμα του σκανδάλου, ότι αυτές οι αγορές έγιναν με εντολή του Ανδρέα Παπανδρέου, διά του Μένιου Κουτσόγοωργα, κάτι το οποίο ουδέποτε αποδείχθηκε.
Στις 8 Οκτωβρίου 1987, ο Κοσκωτάς βρέθηκε σην Ουάσινγκτον, καλεσμένος του ίδιου του τότε προέδρου των ΗΠΑ Ρόναλντ Ρέιγκαν στον Λευκό Οίκο. Ενώ έμπαινε στον Λευκό Οίκο, συνοδευόμενος από τον ανταποκριτή της «Γραμμής» στις ΗΠΑ δημοσιογράφο Αλέξη Παπαχελά, συνελήφθη από πράκτορες της Υπηρεσίας Φορολογικής Δίωξης (IRS) για τα 64 αδικήματα τα οποία είχε διαπράξει ενώ ζούσε στις ΗΠΑ μέχρι το 1979.
Τον Νοέμβριο του 1987, ο Κοσκωτάς, αντεπιτέθηκε αγοράζοντας από τον εφοπλιστή Σταύρο Νταϊφά την ΠΑΕ Ολυμπιακός.Η μεταγραφή του Ντέταρι έναντι του θηριώδους ποσού του 1 δις δρχ. για ένα χρόνο τάραξε τα νερά.Για να γίνει κατανοητό για τι τάξη μεγέθους επρόκειτο, η επένδυση της Τηλέτυπος για την έναρξη του Mega channel το 1989 ανερχόταν στο ίδιο ποσό και στηριζόταν από 5 πανίσχυρους εκδότες και επιχειρηματίες (Λαμπράκης, Βαρδινογιάννης, Τεγόπουλος, Αλαφούζος, Μπόμπολας).Αγόρασε επίσης βιομηχανίες βάμβακος και αλουμινίου.
Στην κριτική κατά της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ και του Ανδρέα Παπανδρέου πρωτοστατούσε ο μέχρι τότε συμπολιτευόμενος, " φιλοπασοκικός" Τύπος (Ελευθεροτυπία, Έθνος, Τα Νέα, Το Βήμα), που αναφερόταν σε δωροδοκία του τότε πρωθυπουργού.Τα πρωτοσέλιδα των Νέων και του Έθνους με φρασεολογία του τύπου 《Πέφτει ο φαύλος》 κλπ. είχαν προκαλέσει σύγχυση και αιφνιδιάσει το πολυπληθές τότε αναγνωστικό κοινό.
Βασικός στόχος της αντιπολίτευσης και του Τύπου υπήρξε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και Υπουργός Δικαιοσύνης, Αγαμέμνων ( Μένιος) Κουτσόγιωργας. Αντιδράσεις είχαν υπάρξει και στο κυβερνητικό στρατόπεδο, με κορυφαία στελέχη (Γ. Παπανδρέου, που ήταν και γιος του πρωθυπουργού και Κ. Σημίτης) να ζητούν διερεύνηση της υπόθεσης από την δικαιοσύνη.
Ενώ συνέβαιναν αυτά, ο τότε πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου βρισκόταν επί δύο μήνες (Αύγουστος-Οκτώβριος 1988) στο νοσοκομείο Χέρφιλντ του Λονδίνου όπου υπεβλήθη σε εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς. Στις 19 Οκτωβρίου 1988, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Δημήτριος Χαλικιάς διέταξε την τοποθέτηση επιτρόπου στην Τράπεζα Κρήτης (Σπύρος Παπαδάτος).
Τα ευρήματα του επιτρόπου ήταν κόλαφος για τον Κοσκωτά. Αποκαλύφθηκε ότι ο τελευταίος είχε διαπράξει υπεξαίρεση από την Τράπεζα Κρήτης του αστρονομικού ποσού των 33,5 δισεκατομμυρίων δραχμών.
Ο Κοσκωτάς πούλησε εσπευσμένα την Τράπεζα Κρήτης στους εργολάβους Χρήστο Αρφάνη και Νίκο Χιώνη, την εκδοτική «Γραμμή Α.Ε.» στον εφοπλιστή Γιάννη Αλαφούζο και την ΠΑΕ Ολυμπιακός στον επιχειρηματία Αργύρη Σαλιαρέλη. Διέφυγε αρχικά στην Βραζιλία και στη συνέχεια στις ΗΠΑ, όπου όμως συνελήφθη και κρατήθηκε στις φυλακές του Σάλεμ.
Ο πρώην ΠτΔ Κωνσταντίνος Καραμανλής και ιδρυτής της ΝΔ, προέβη σε μια ασυνήθιστη για τα δεδομένα του, πολιτική παρέμβαση δηλώνοντας, στις 11/01/1989, στο πλαισιο της πρωτοφανούς πολιτικής κρίσης ότι 《η χώρα έχει μεταβληθεί σε ένα απέραντο φρενοκομείο》.
Μέσα σε αυτή την όζουσα κυριολεκτικά ατμόσφαιρα πραγματοποιήθηκαν οι εκλογές της 18ης Ιουνίου 1989. Η ΝΔ, παρότι επικράτησε του ΠΑΣΟΚ με πέντε ποσοστιαίες μονάδες (44,25% έναντι 39,15%), δεν κατέστη δυνατό να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση, λόγω του εκλογικού νόμου, γνωστού κι ως " κουτσονόμου" καθώς θεωρείτο εμπνεύσεως του Μένιου Κουτσόγιωργα.
Μητσοτάκης, Φλωράκης και Κύρκος αποφάσισαν την 1η Ιουλίου 1989 τη δημιουργία μιας κυβέρνησης συνεργασίας μεταξύ Νέας Δημοκρατίας και Ενιαίου Συνασπισμού υπό τον Τζαννή Τζαννετάκη η οποία δημιούργησε αίσθηση και συζητήθηκε παγκοσμίως.Υπήρξαν αναφορές στον διεθνή τύπο της εποχής για φιλελεύθερο - κομμουνιστική κυβέρνηση στην Ελλάδα.Η κυβέρνηση έλαβε ψήφο εμπιστοσύνης από 174 βουλευτές ( 145 της ΝΔ, 27 βουλευτών του Ενιαίου ΣΥΝ -πλην Κώστα Κάππου από το ΚΚΕ- τον Κωστή Στεφανόπουλου της ΔΗΑΝΑ και τον ανεξάρτητο μουσουλμάνο βουλευτή Αχμέτ Σαδίκ).
Οι οπαδοί του Πασοκ μιλούσαν ανοικτά για βρώμικο 1989 ενώ η άλλη πλευρά για τολμηρή συνεργασία με την οποία τερματίστηκαν οι συνέπειες του εμφυλίου πολέμου αφού οι αντιμαχόμενες πλευρές σχημάτισαν απο κοινού κυβέρνηση.
Μάλιστα σε μια συμβολική - αλλά αναμφίβολα αψυχολόγητη κίνηση- η τότε συγκυβέρνηση αποφάσισε ανήμερα της συμπλήρωσης 40 χρόνων από την λήξη του εμφυλίου, 29 Αυγούστου 1949, να καταστραφούν στην υψικάμινο της Χαλυβουργικής 17.500.000 εκατομμύρια φάκελοι πολιτικών φρονημάτων.Απόφαση που επικρίθηκε σφόδρα γιατί οδήγησε στην καταστροφή πληθώρας ιστορικών στοιχείων και πηγών.
Στις 28-09-1989 η ελληνική Βουλή αποφασίζει υπέρ της παραπομπής στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο για την υπόθεση Κοσκωτά των Ανδρέα Παπανδρέου (166 υπέρ, 121 κατά, 7 λευκά), Αγαμέμνονα Κουτσόγιωργα (238 υπέρ, 36 κατά), Παναγιώτη Ρουμελιώτη (170 υπέρ, 118 κατά), Γιώργο Πέτσο (219 υπέρ, 45 κατά) και Δημήτρη Τσοβόλα (168 υπέρ, 121 κατά).
Στις 06-10-1989 η κυβέρνηση παραιτήθηκε κι ορκίστηκε η υπηρεσιακή του Ιωάννη Γρίβα προκειμένου η χώρα να οδηγηθεί εκ νέου σε εκλογές.
Η ιστορική αυτή περίοδος,αν και έχουν γραφεί υπερβολικά πολλά κείμενα και βιβλία, παραμένει μια ανεξερεύνητη πρόκληση για τον ιστορικό του μέλλοντος.


