ΑΔΕΙΑ ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ΓΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ – ΠΟΙΟΙ  ΤΗΝ ΔΙΚΑΙΟΥΝΤΑΙ

Του Νίκου Γεωργαντά

Η άδεια ειδικού σκοπού θεσμοθετήθηκε με το άρθρο 4 της από 11-03-2020 Πράξης Νομοθετικού Περιεχόμενου (τ. Α΄, 55/11-03-2020). Στις 12-03-2020 το Υπουργείο Εργασίας εξέδωσε την με Αριθμ. Πρωτ: οικ. 12339/404 Εγκύκλιο του στην οποία δίδονται διευκρινήσεις για την άδεια ειδικού σκοπού.

i)           ΠΟΙΟΙ ΔΙΚΑΙΟΥΝΤΑΙ:

Οι γονείς παιδιών εφόσον τα παιδιά :

α) είναι εγγεγραμμένα σε βρεφικούς, βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς, β) φοιτούν σε σχολικές μονάδες υποχρεωτικής εκπαίδευσης (Νηπιαγωγείο, Δημοτικό και Γυμνάσιο), γ) φοιτούν σε ειδικά σχολεία ή σχολικές μονάδες ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης, ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας των παιδιών, δ) τα παιδιά είναι άτομα με αναπηρία και είναι ωφελούμενα σε δομές παροχής υπηρεσιών ανοικτής φροντίδας για άτομα με αναπηρία, ανεξαρτήτως της ηλικίας τους.

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ για την χορήγηση άδειας είναι ο εργαζόμενος να δικαιούται ετήσια κανονική άδεια τουλάχιστον έξι (6) ημερών για την εξαήμερη εργασία, ή πέντε (5) ημερών για την πενθήμερη εργασία.

Διαφορετικά δικαιούνται να κάνουν χρήση τμήματος αυτής κατ' αναλογία του δικαιώματός τους σε κανονική άδεια.

ii) ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΑΔΕΙΑΣ, ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΜΕ ΚΑΝΟΝΙΚΗ ΑΔΕΙΑ & ΑΜΟΙΒΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥ.

α) Η άδεια χορηγείται με βάση τα ισχύοντα από 11-03-2020 έως 10-04-2020 και μπορεί να χορηγηθεί και τμηματικά.

β) Έχει διάρκεια κατ' ελάχιστον τριών (3) ημερών, την οποία ακολουθεί στη συνέχεια η χορήγηση μίας ημέρας κανονικής αδείας. Το σχήμα μπορεί να επαναληφθεί κυκλικά για όσο διάστημα χρειαστεί μέχρι την λήξη του έκτακτου αυτού μέτρου.   Με απλά λόγια ανά τρεις (3) ημέρες αδείας ειδικού σκοπού προστίθεται υποχρεωτικά μια (1) ήμερα ετήσιας κανονικής άδειας του εργαζομένου η οποία αφαιρείται από το συνολική δικαιούμενη κανονική άδεια για το έτος 2020.

γ) Οι δύο πρώτες ημέρες της άδειας ειδικού σκοπού αμείβονται από τον εργοδότη ενώ η τρίτη από το κράτος.

Η περίοδος της άδειας ειδικού σκοπού είναι χρόνος εργασίας, αμείβεται και ασφαλίζεται, ως χρόνος εργασίας και λαμβάνεται υπόψη για τη θεμελίωση κάθε δικαιώματος των εργαζομένων που προκύπτει λόγω της σχέσης εργασίας τους.

ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΕΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ

1)   Εάν ο ένας γονέας είναι μισθωτός και ο άλλος είναι ελεύθερος επαγγελματίας, τότε τη δικαιούται κανονικά ο μισθωτός γονέας.

2)   Σε περίπτωση κατά την οποία και οι δύο γονείς είναι μισθωτοί, στον ίδιο ή σε διαφορετικούς εργοδότες, με κοινή τους υπεύθυνη δήλωση προς τον εργοδότη ή τους εργοδότες τους, γνωστοποιούν ποιος από τους δύο θα κάνει χρήση της ανωτέρω άδειας ή, σε περίπτωση που μοιραστούν την άδεια, τα αντίστοιχα χρονικά διαστήματα χρήσης της από καθέναν από αυτούς. Εννοείται ότι η  χρήση της άδειας μπορεί να γίνει από τον έναν εξ ολοκλήρου.

3)   Σε περίπτωση που εργάζεται μόνο ένας εκ των δύο γονέων, τότε αυτός δεν μπορεί να κάνει χρήση της άδειας ειδικού σκοπού, εκτός και αν ο γονέας που δεν εργάζεται νοσηλεύεται για οποιονδήποτε λόγο ή νοσεί από τον κορονοϊό ή είναι άτομο με αναπηρία (ΑμεΑ) και λαμβάνει επίδομα από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ).

4)   Σε περίπτωση διαζυγίου ή διάστασης γονέων, την άδεια ειδικού σκοπού λαμβάνει ο γονέας, ο οποίος έχει την επιμέλεια του παιδιού ή τη γονική μέριμνα, εκτός και αν μεταξύ τους συμφωνήσουν διαφορετικά, σύμφωνα με την κοινή τους υπεύθυνη δήλωση ως ανωτέρω.

5)    (Περίπτωση Μονογονέα) Σε περίπτωση γέννησης παιδιού εκτός γάμου ή εκτός συμφώνου συμβίωσης (το οποίο εξομοιώνεται πλήρως με τον γάμο), ή σε περίπτωση θανάτου του άλλου γονέα, τότε η ειδική άδεια χορηγείται άνευ άλλης προϋπόθεσης στον μονογονέα.

6)   Σε περίπτωση που και οι δύο γονείς εργάζονται αλλά ο ένας εξ αυτών βρίσκεται σε άλλη νόμιμη άδεια, τότε ο πρώτος δεν δικαιούται να κάνει χρήση της άδειας ειδικού σκοπού για όσο διάστημα διαρκεί η άδεια του δεύτερου.

Ο εργοδότης υποχρεούται να δηλώσει στο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ» του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων όσους εργαζομένους του έκαναν χρήση της ανωτέρω άδειας, καθώς και τη διάρκεια αυτής, μετά το πέρας της 10ης.4.2020 και σε κάθε περίπτωση μέχρι τις 15.4.2020.

Με διάταξη της νέας από 14 -03-2020  ΠΝΠ  (ΦΕΚ τ. Α΄ 64/14-03-2020) προστίθενται νέες προϋποθέσεις για την χορήγηση της άδειας ειδικού σκοπού σε συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων, ειδικότερα:

α) σε εταιρείες ή επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ενέργειας και ύδρευσης και οφείλουν να ενεργούν για την απρόσκοπτη τροφοδοσία της χώρας σε ηλεκτρικό ρεύμα, φυσικό αέριο, υγρά καύσιμα και παροχή ύδατος, σε επιχειρήσεις/εργοδότες που έχουν ως αντικείμενο την παραγωγή, μεταφορά και εφοδιασμό τροφίμων, καυσίμων, φαρμάκων και παραϊατρικού υλικού προς καταστήματα/επιχειρήσεις πώλησης σχετικών ειδών

Για να λάβουν οι εργαζόμενοι αυτοί την ειδική άδεια πρέπει να έχουν "αιτιολογημένη απόφαση του αρμόδιου οργάνου διοίκησης της επιχείρησης". Τα αρμόδια όργανα διοίκησης αποφαίνονται σύμφωνα με την ΠΝΠ εάν, με βάση τη θέση και τα καθήκοντα που ασκούν οι εργαζόμενοι γονείς, είναι δυνατή η χορήγηση της άδειας ειδικού σκοπού ή, στην περίπτωση που και οι δύο γονείς είναι εργαζόμενοι των ανωτέρω εταιρειών ή επιχειρήσεων, σε ποιον από τους δύο γονείς είναι δυνατή η παροχή.

β) Σύμφωνα με την νέα ΠΝΠ η άδεια ειδικού σκοπού ισχύει και για το ιατρικό, νοσηλευτικό και πάσης φύσεως προσωπικό σε ιδιωτικούς φορείς παροχής υπηρεσιών υγείας, όπως ιδιωτικά νοσοκομεία, ιδιωτικές κλινικές, ιδιωτικά θεραπευτήρια, ιδιωτικές μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. Και σε αυτή την περίπτωση όπως ρητά αναφέρεται ισχύει ο περιορισμός, καθώς απαιτείται αιτιολογημένη απόφαση του αρμόδιου οργάνου διοίκησης για να δοθεί η άδεια.

Σε περίπτωση που ο εργοδότης (ενώ η επιχείρηση του δεν συμπεριλαμβάνεται μεταξύ αυτών που έκλεισαν προσωρινά με την Π.Ν.Π) αναστείλει τη λειτουργία της επιχείρησής του λόγω της λήψης των έκτακτων μέτρων για την αντιμετώπιση και την πρόληψη μετάδοσης του κορονοϊού, ο εργαζόμενος γονέας δεν δικαιούται την άδεια ειδικού σκοπού.

Ωστόσο σε αυτή την περίπτωση ο εργοδότης έχει την υποχρέωση να καταβάλλει τον μισθό κανονικά.

Η λήψη της παραπάνω άδειας ειδικού σκοπού είναι δικαίωμα του εργαζομένου εφόσον πληρούνται οι ως άνω προϋποθέσεις.

Σημαντική παράλειψη της ΠΝΠ είναι ότι δεν προβλέπεται κανένα πρόστιμο διοικητικής ή ποινικής φύσεως στην περίπτωση που εργοδότης αρνηθεί την χορήγηση της άδειας ειδικού σκοπού, παρόλο που ο εργαζόμενος πληροί τις προϋποθέσεις για την λήψη της.

ΔΗΜΟΣΙΟΙ ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ & ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ

1. Υπάλληλοι, που απασχολούνται σε δημόσιες υπηρεσίες, αποκεντρωμένες διοικήσεις, ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού και νομικά πρόσωπα αυτών, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου εντός Γενικής Κυβέρνησης με οποιαδήποτε σχέση εργασίας και έχουν τέκνα που φοιτούν σε βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς και σχολικές μονάδες, των οποίων η λειτουργία αναστέλλεται προσωρινά και ειδικότερα τέκνα που φοιτούν έως και την τάξη της Γ΄ Γυμνασίου, δύνανται να απουσιάζουν από την υπηρεσία τους για το χρονικό διάστημα αναστολής της λειτουργίας των εκπαιδευτικών μονάδων στις οποίες φοιτούν τα τέκνα τους.

Για κάθε τέσσερις (4) ημέρες απουσίας, σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο, οι τρεις (3) ημέρες καταγράφονται από την αρμόδια υπηρεσία ως δικαιολογημένη απουσία λόγω προσωρινής αναστολής λειτουργίας του σταθμού ή της σχολικής μονάδας όπου φοιτά τέκνο του/ της υπαλλήλου και κατά τη διάρκεια αυτής καταβάλλονται αποδοχές και η μία (1) ημέρα απουσίας αποτελεί κανονική άδεια. Σε περίπτωση που ο υπάλληλος κάνει χρήση μικρότερου χρονικού διαστήματος, αυτό αποτελεί στο σύνολο κανονική άδεια.

2. Αντί της χρήσης της ειδικής άδειας της παρ. 1, οι υπάλληλοι της παρ. 1, δύνανται, κατόπιν αίτησής τους, να εργαστούν με μειωμένο ωράριο εργασίας, μέχρι και 25% ημερησίως, χωρίς ανάλογη μείωση των αποδοχών τους. Σε περίπτωση χρήσης της διευκόλυνσης του προηγούμενου εδαφίου, ο υπάλληλος υποχρεούται, μετά την άρση προσωρινής αναστολής λειτουργίας των σταθμών ή σχολικών μονάδων, να απασχοληθεί τις αντίστοιχες ώρες μείωσης του ωραρίου εργασίας, σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο, πέραν του ωραρίου του χωρίς αμοιβή υπερωριακής απασχόλησης, οπότε ο χρόνος αυτός υπολογίζεται ως πραγματική υπηρεσία. Από την υποχρέωση υπερωριακής απασχόλησης του προηγούμενου εδαφίου εξαιρούνται περιπτώσεις λήξης της σύμβασης εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου. Σε περίπτωση χρήσης της διευκόλυνσης μειωμένης απασχόλησης, η εργασία δύναται να παρέχεται και σε ώρες πέραν του εκ του νόμου καθορισμένου ωραρίου των δημοσίων υπηρεσιών.

3. Για την εφαρμογή των διατάξεων των παρ. 1 έως και 4, για τους υπαλλήλους που απασχολούνται, με οποιοδήποτε καθεστώς εργασίας, στο Υπουργείο Υγείας, σε φορείς παροχής υπηρεσιών υγείας, στο Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου και τους φορείς αυτού, καθώς και για το ένστολο προσωπικό, απαιτείται αιτιολογημένη απόφαση του αρμόδιου οργάνου της υπηρεσίας. Τα αρμόδια όργανα αποφαίνονται εάν είναι δυνατή η παροχή των διευκολύνσεων των παρ. 1 έως και 4 ή, στην περίπτωση που και οι δύο γονείς υπηρετούν στους ανωτέρω φορείς ή είναι ένστολο προσωπικό, σε ποιον από τους δύο γονείς είναι δυνατή η παροχή, με βάση τη θέση όπου υπηρετούν και τα καθήκοντα που ασκούν.