Πανελλαδικές Εξετάσεις: ζωηρές αναμνήσεις

 Πέρασαν 20 χρόνια από τότε που έδωσα Πανελλαδικές Εξετάσεις, τελευταία χρονιά με το σύστημα των δεσμών.

 Ακόμα θυμάμαι την αγωνία και τις λεπτομέρειες των εξετάσεων, τα θέματα ( πλην των λατινικών που τα αντιπαθούσα σφόδρα και τελικά πήρα 17, τον χαμηλότερο βαθμό μεταξύ των 4 μαθημάτων).Το πρωινό σφίξιμο στο στομάχι  γύρω στις 06.00, όταν φεύγαμε για το εξεταστικό κέντρο στο Αίγιο με τον πατέρα μου• ο οποίος στεκόταν όρθιος απέξω για 3 ώρες και αγωνιούσε που όλοι είχαν βγει κι εγώ όχι.Έβγαινα πάντοτε τελευταίος.

  Πράγματι οι πανελλαδικές εξετάσεις είναι ένα ψυχοφθόρο σύστημα. Αλλά το υπερασπίζομαι με θέρμη έναντι απόψεων για επιλογή των φοιτητών από το εκάστοτε πανεπιστημιακό ίδρυμα.

  Και τούτο διότι οι πανελλαδικές αποτελούν έναν  από τους λίγους θεσμούς αξιοκρατίας, δικαιοσύνης και κοινωνικής κινητικότητας. Είναι ο θεσμός που επιτρέπει την εισαγωγή σε σχολές α' ζήτησης σε υποψηφίους και από τις πιο ανίσχυρες οικονομικά τάξεις. Και το βλέπουμε κάθε χρόνο να επιβεβαιώνεται κόντρα στα προγνωστικά.

Καλή επιτυχία σε όλους!

νθγ

Θάλασσα - μπαλκόνι: 0-1

《Ό,τι έχετε για πέταμα, χάρτινα είδη, ξύλινα είδη, σιδερικά φωνάχτε τον παλιατζή.Να καθαρίσει το οικόπεδο, το διαμέρισμα,την ταράτσα,τα υπόγεια.Κουζίνες, ψυγεία,έπιπλα εγώ κουβαλάω και παίρνω...》

 Απ' αυτή την χαριτωμένη, ηχητική και περιφερόμενη  διαφήμιση αλλοτινών εποχών ξύπνησα προ ολίγου• πρώτη φορά μετά τόσους  μήνες που κοιμήθηκα τόσες ώρες.Συσσωρευμένη κούραση που με έκανε να νιώθω κατάκοπος, στα όρια της εξουθένωσης.

 Ανοίγω τα μάτια.Βλέπω τον ήλιο να τραιμοπαίζει με τις καφέ, κατεβασμένες γρίλιες κι απέναντί μου τη Νέα Υόρκη•με τους ιπτάμενους χορευτές στην κορυφή του κάθε ουρανοξύστη να παραδίδονται στις διαχεόμενες στην ατμόσφαιρα νότες και στα δεκάδες φωσφορίζοντα αστεράκια της νύχτας.Άπαντα κορεάτικης κατασκευής.

  Φυσικά και δεν έχω παρανοήσει ούτε έχω τόσο ανεπτυγμένη φαντασία ώστε να επιτυγχάνω τέτοιες νοηρές απεικονίσεις, με την τσίμπλα στο μάτι. Απλώς ο τοίχος είναι καλυμμένος με ένα μεγάλων διαστάσεων αυτοκόλλητο τοίχου, από αυτά που πουλά το Πλαίσιο.

   Κι ούτε που θυμάμαι τον λόγο για τον οποίο το αγόρασα πριν κάμποσα χρόνια κι είχα την υπομονή να το τοποθετήσω κομμάτι κομμάτι.

    Η πρώτη μου κίνηση - με το που ανοίγω τα μάτια- είναι να ενεργοποιήσω το κινητό τηλέφωνο• πόσο γελοίος έχω καταντήσει, σκέφτομαι. Αλλά μήπως τελικά αυτό συμβαίνει στους περισσότερους.Λέω , μήπως, έχει λάβει χώρα ψηφιακός εθισμός.Να μου το θυμηθείτε θα ' ρθει η ώρα δημιουργίας κέντρων απεξάρτησης απ' το σμάρτφον, τα σόσιαλ μίντια κι όλα αυτά τα μαραφέτια.Αν δεν έχει έρθει ήδη. 

    Αίφνης θυμήθηκα την παρατήρηση φίλου σε πρόσφατη συζήτηση.Την ύπαρξη κινδύνου υποκατάστασης της αληθινής ζωής από την εικονική.Περιττό να πω ότι αυτός με το πάτημα ενός κουμπιού έκλεισε λογαριασμούς σε φμπ, ίνσταγκραμ και τουίτερ.Δεν ξέρω αν το μετάνιωσε.Δεν τον έχω δει από τότε, επικοινωνούσαμε κυρίως μέσω μκδ.

   Επιστρέφω στα δικά μου.Παλιότερα, από παιδάκι ακόμα, μαθητής του δημοτικού, η πρώτη μου σκέψη την Κυριακή, ήταν να πάω να πάρω κυριακάτικες εφημερίδες.Με έπιανε τρέλα αν δεν πήγαινα.Σήμερα κάνω το ίδιο αλλά πρώτα έχω δει τα πρωτοσέλιδα στο σμάρτφον.

   Γυρίζοντας σπίτι απ' το περίπτερο με τις εφημερίδες ανά χείρας κι έναν πύραυλο μάγκνουμ ( αυτόν με το φουντούκι)  θυμάμαι την κλασική ατάκα του μπαμπά μου " Τι κουράζεσαι και διαβάζεις τόσες εφημερίδες.Φοβάσαι μην πέσουν τα καράβια σου έξω;" 

 Διαχρονική διαπίστωση, την επαναλαμβάνει και σήμερα, τις Κυριακές που βρίσκομαι στην Αιγείρα.

 Ανοίγω, τελικά, το τηλέφωνο. Βλέπω κλήσεις επί κλήσεων από τις 08.30 π.μ.Να πάμε, λέει  στη θάλασσα, στο Σούνιο, στα Λεγρενά.Ευτυχώς που είχα κλειστό το κινητό και δεν ξύπνησα.

 Βγαίνω στο μπαλκόνι.Ανάμεσα στα παραμελημένα λουλούδια μου (το μπέντζαμιν φωνάζει βοήθεια, το ίδιο και οι γαριφαλιές) κάθομαι σε μια μικρή καρέκλα.Σηκώνομαι, φέρνω νερό και ποτίζω τα φυτά, βάζω και από μια κουταλίτσα λίπασμα στο καθένα.

  Τελικά ξανακάθομαι, πίνω τον ελληνικό καφέ μου με γάλα και ξεφυλλίζω τις εφημερίδες.Που και που ρίχνω καμια κλεφτή ματιά στην απέναντι θέα.Στις βρόμικες πλάτες των πολυκατοικιών, στην άδεια αποθήκη του τζάμπο, στα αντικρινά μπαλκόνια, στις νερατζιές.Α, φαίνεται και λίγος ουρανός αν σηκώσεις τα μάτια! 

   Απορώ πώς δεν την έχω μισήσει την πόλη τόσα χρόνια.

    Τα παιδιά της οικογένειας  που μένει στο ισόγειο της απέναντι πολυκατοικίας κλαίνε και στριγγλίζουν γοερά, με αναφιλητά.Τους είχαν τάξει ότι θα πάνε στην θάλασσα αλλά δεν πήγαν.

  " Μην κλαίτε", τους φωνάζω.

" Πήγα εγώ στην θάλασσα, ήταν πολύ πολύ κρύα, γεμάτη τσούχτρες  και γύρισα, φάτε τα παγωτά σας, μη λιώσουν". 

    Με κοιτάζουν απορημένα αλλά σταματούν το κλάμα.

  Τώρα ακούγονται φωνές παιχνιδιού και πειράγματα.Και οι σκέψεις μου, ίσως...

ΝΘΓ

Φθάνει να γυρίσεις ( αλλιώς evet ή hayir;)

Φθάνει να γυρίσεις ( evet η hayir;)



του Νίκου Γεωργαντά



Επιστρέφεις  σπίτι γύρω στις 22.30.Σπίτι - δουλειά, δουλειά - σπίτι, και ξανά δουλειά, μια ρουτίνα χωρίς διάλειμμα.Χωρίς να μπορείς να γυρίσεις στην προ κορονοϊού εποχή.Αναπολείς τη νύχτα, τη μη νομική δουλειά.Πετάς νευρικά τη μάσκα, την κατάμαυρη υφασμάτινη μάσκα, με τον άνθρωπο - αράχνη στην κάτω πλευρά• πόσα  σχόλια κι αν δεν έχεις ακούσει για αυτή στο μετρό.



Βγάζεις από το ψυγείο ένα παγωμένο πράμα, κάτι σαν φαγητό.Μακαρόνια με ζαμπόν, τυριά και κρέμα γάλακτος,  σουφλέ περίπου, ήταν χθες που το μαγείρεψες. Δεν έχεις κουράγιο να ζεστάνεις, το καταβροχθίσεις, πίνοντας μια παγωμένη σουέπς με γεύση μοσχολέμονο και την πικρίλα της κινίνης.Σκέφτεσαι ότι υπάρχει μέγας κίνδυνος  να κυλήσεις στα αναψυκτικά, να εθιστείς ξανά στο ανθρακικό.Δεν γαμιέται, λες και την πίνεις μονορούφι, αδιαφορώντας αν θα κλείσει ο λαιμός σου.Έχεις ευαισθησία από παιδί, δεν το ξεχνάς, αλλά δεν σε νοιάζει.



Κι εκεί που παρακολουθείς βαρετές, ανιαρές πολιτικές συζητήσεις στην ΕΡΤ1, το πάρτι από τον 2ο όροφο ξεκινά, πιάνοντας το νήμα σχεδόν απ' το ίδιο σημείο που σταμάτησε χθες.

" Φθάνει να γυρίσεις", " Παντρεμένοι κι οι δυο","Όνειρα και όνειρα" και " Φτιάξε μου έναν καφέ", Μάκης Χριστοδουλόπουλος.Ακολουθεί " θα κάνω ζημιές", Χαρά Βέρρα και τώρα παίζει "Σ' αναζητώ", Μανόλης Αγγελόπουλος.



Κλείνεις τα μάτια, φαντάζεσαι πίστες, τσιφτετέλια, γαρίφαλα, τσιγαρίλα, πίκρα στο στόμα απ' το ουίσκι πετρέλαιο και τα φιστίκια, να φεύγεις 4-5 τα χαράματα και να μην ακούς τίποτα.



Πολύ καλύτερα σκέφτεσαι καιχαμογελάς! Απ' το να ακούς απ' τις ανοιχτές μπαλκονόπορτες τους διαλόγους απ' τις Άγριες μέλισσες με τον μίζερο μικροαστισμό της δεκαετίας του '50 ή απ' το τουρκικό  σίριαλ " Ο γιατρός: η ιστορία ενός θαύματος". Διάλογοι που κάνουν την στενή οδό Ναζιανζού, με την τεράστια ανωφέρεια ή κατωφέρεια ( ανάλογα με την οπτική που την κοιτά κανείς), κατάφυτη ψιλόλιγνες νερατζιές, να μοιάζει με δρομάκι ασπρόμαυρης ελληνικής  ταινίας μελό• ή τουρκομαχαλά ! Λίγη φαντασία χρειάζεται.Evet ή  hayir;



(Το βίντεο προέρχεται από το αρχείο της ΕΡΤ)

Στην λεωφόρο της ζωής κι άλλες ιστορίες

του Νίκου Γεωργαντά

Όταν είσαι πτώμα, με 3-4 ώρες ύπνου, στιγμιαίους καφέδες, εξουθενωμένος απ' τα 12ωρα στη δουλειά, τη ζέστη, την σύσταση μη χρήσης κλιματισμού.Φεύγεις 20.00 κι έχεις την ψευδαίσθηση ότι είναι νωρίς.Ο ήλιος ακόμα στέκει στον ουρανό, η μεγάλη ημέρα, η θερινή ώρα δημιουργούν την αίσθηση του νωρίς.

Φεύγεις μαζί με συνάδελφο που αποχωρεί απ' τη δουλειά για οικογενειακούς λόγους.Κάθεστε στην Αδριανού, στον ομορφότερο ίσως πεζόδρομο των Αθηνών, με την Ακρόπολη να ' ναι μια ανάσα, μακριά απ' την βουή της πόλης, να πιείτε μια μπίρα,ένα ούζο για καλό καλοκαίρι.

Γυρίζεις σπίτι περπατώντας, το ' χεις αυτό το χούι από παιδί, να σκέφτεσαι περπατώντας.Κι αυτό το περπάτημα να δρα λυτρωτικά. Λαχταράς να μπεις σπίτι και να κουρνιάσεις στον ανακατεμένο καναπέ, να ανοίξεις την τιβί, να πιεις μια σπιτική λεμονάδα, με μπόλικο πάγο και γρεναδίνη.


Μπαίνεις στην πολυκατοικία.Όλοι ανάστατοι.Ο γείτονας του δεύτερου ακούει μουσική στη διαπασών, τρίζουν τα τζάμια. Δεν πτοείσαι.Μπαίνεις στο σπίτι.Πετάς τη γεμάτη με άχρηστα πράγματα τσάντα και ανοίγεις τον θερμοσίφωνα.

Βγάζεις τα ρούχα. Βάζεις στο ποτήρι μια βότκα Moscow με μπόλικο χυμό κίουι και πάγο.Βουλιάζεις στον δροσερό καναπέ και κλείνεις τα μάτια.

Ο Σπύρος Ζαγοραίος, μια από τις σπουδαιότερες λαϊκές φωνές του δεύτερου μισού του 20ου αιώνα πρωταγωνιστεί.《Στην λεωφόρο της ζωής 》 και τα τζάμια να τρίζουν.Έπεται 《Φτάνει να γυρίσεις》 και 《 Παράπονα》, Μάκης Χριστοδουλόπουλος.Όλοι έχουν βγει στα μπαλκόνι, ανάστατοι, φωνάζουν, απειλούν• αλλά δεν σε νοιάζει.Τα πολλά ντεσιμπέλ διώχνουν την υπερένταση.Σε πιάνει γέλιο, γέλιο νευρικό.Μαζί με δάκρυα.Δεν ξέρεις γιατί.Ψάχνεις τη τσάντα.Να βρεις ένα τσιγάρο.Αλλά δεν μπορείς να βρεις.Όπως και πολλά άλλα...

ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΤΗΛΕ –ΕΡΓΑΣΙΑΣ, - ΔΙΑΣΚΕΨΗΣ, -ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ, - ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ, - ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ

του Νίκου Γεωργαντά

Στην προ κορονοϊού εποχή,  η ευρύτατη χρήση μέσων ψηφιακής δικτύωσης για επαγγελματικές, εκπαιδευτικές ή και λοιπές υποχρεώσεις περιοριζόταν μεταξύ στελεχών πολυεθνικών επιχειρήσεων, όσων συμμετείχαν σε διεθνείς ερευνητικές ομάδες  και τυχόν εργαζομένων σε ιδρύματα ενασχολούμενα με την εξ αποστάσεως εκπαίδευση και κατάρτιση.

Και ξαφνικά ενέσκηψε στην ζωή μας η πανδημία του κόβιντ-19. Η τηλεκπαίδευση ή εξ αποστάσεως εκπαίδευση και η τηλεργασία έγιναν κομμάτι της καθημερινότητας των μαθητών, φοιτητών και των εργαζομένων σε αρκετούς χώρους εργασίας. Συστήματα τηλεϊατρικής τέθηκαν σε λειτουργία για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Και βέβαια διαδραμάτισαν μέγιστο ρόλο στην διατήρηση κοινωνικών επαφών. Πολλοί άνθρωποι γιόρτασαν φέτος την γιορτή ή τα γενέθλιά του διά τηλεδιασκέψεως.

«Τηλεδιάσκεψη», μια από τις πιο δημοφιλείς λέξεις των τελευταίων μηνών. Το διαπιστώνει κανείς κλικάροντάς την στο διαδίκτυο. Πλατφόρμες για video & audio conferencing,chat και webinars– μέχρι πρότινος άγνωστες στο πλατύ κοινό- όπως το Zoom, Microsoft Teams, GoToMeeting, Skype for Business, ezTalks Meetings, Cisco Webex κ.α. - διάγουν τις καλύτερες στιγμές του "βίου" τους και συσσωρεύουν αναπάντεχα κέρδη στους δημιουργούς τους.  H αξία των εταιρειών που ελέγχουν και τα δημοφιλή σόσιαλ μέντια όπως Facebook, instagram twitter κλπ. εκτοξεύθηκε σε δυσθεώρητα ύψη. Εκατομμύρια άνθρωποι ανά την υφήλιο, κλεισμένοι στα σπίτια τους ελέω της καραντίνας, «έγραψαν» εκατοντάδες ώρες ψηφιακής επικοινωνίας, κοινωνικής ζωής και επαφής, τον καιρό της κοινωνικής αποστασιοποίησης. 

Ακόμα και πλατφόρμες όπως το ChatRoulette, εκπρόσωπος μιας ελευθεριακής και ανατρεπτικής ιντερνετικής κουλτούρας νεκραναστήθηκαν.

Οι παραπάνω πλατφόρμες βοηθούν τον συντονισμό των ανθρώπων σε πραγματικό χρόνο, την ανταλλαγή ιδεών και την ενίσχυση της επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων. Δεν μπορούν σε καμία, όμως, περίπτωση να υποκαταστήσουν την διά ζώσης, φυσική επικοινωνία.

Στον χώρο δε της εργασίας,  η εργασία εξ αποστάσεως ή τηλεργασία δεν πρέπει να επιτραπεί να λειτουργήσει ως μέθοδος περαιτέρω ελαστικοποίησης και απορρύθμισης των όρων και συνθηκών εργασίας. Είναι πλέον απαραίτητο να διαμορφωθεί το κατάλληλο νομοθετικό πλαίσιο ώστε να προστατευθούν οι εργαζόμενοι από τυχόν καταχρηστικές συμπεριφορές των εργοδοτών.

Η εκτεταμένη χρήση της τηλεργασίας, παραδείγματος χάριν προς διευκόλυνση των εργαζομένων με οικογενειακές υποχρεώσεις, οδηγεί συχνά στην παροχή εργασίας σε χρόνο πολύ πέραν του συμβατικού ωραρίου και χωρίς να καταβάλλεται οιαδήποτε αμοιβή για υπερεργασία ή υπερωρία. Πέραν αυτού, μια κεφαλαιώδης παρενέργεια της τηλεργασίας είναι η ανεξέλεγκτη εισβολή της εργασίας στον ελεύθερο χρόνο των εργαζομένων.

Μια τέτοια εξέλιξη είναι απευκταία και απαιτείται να ληφθούν μέτρα. Αλλιώς θα λειτουργήσει ως παράγοντας υπερεντατικοποίησης της εργασίας. Και τούτο διότι πολλοί εργαζόμενοι θα μεταπέσουν σε κατάσταση αέναης ετοιμότητας προς παροχή εργασίας  χωρίς περιθώριο αντίδρασης. Σε μια εποχή που η προσφορά εργασίας ακολουθεί ανοδική πορεία και η ζήτηση αντιστρόφως ανάλογη.

ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ: ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΛΠΙΔΑ;

Του Νίκου Γεωργαντά

Η 9^η Μαΐου έχει καθιερωθεί να γιορτάζεται ως η Ημέρα της Ευρώπης καθότι στις 09-05-1950 έλαβε χώρα από τον τότε Γάλλο υπουργό Εξωτερικών Ρομπέρ Σουμάν (Robert Schuman) η παρουσίαση της πρότασης, η οποία έμεινε στην ιστορία ως Διακήρυξη Schuman (Declaration Robert Schuman),  για την δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ). Η τελευταία αποτέλεσε προπομπό της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ) και απαρχή της δημιουργίας της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε).

O ευρωπαϊκός προσανατολισμός της Ελλάδας έκανε την εμφάνισή του στην ελληνική πολιτική σκηνή με την υπογραφή της Συμφωνίας Σύνδεσης Ελλάδας – ΕΟΚ το 1961 , η οποία «πάγωσε» με την επιβολή της στρατιωτικής δικτατορίας (Απρίλιος 1967). Επαναβεβαιώθηκε και  οριστικοποιήθηκε μετά την μεταπολίτευση με την ενσωμάτωση της χώρας  στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, ως πλήρους μέλους τον Μάιο του 1979 οπότε και υπεγράφη στην Αθήνα (Ζάππειο Μέγαρο), η Πράξη Προσχώρησης. Η Βουλή των Ελλήνων κύρωσε την Πράξη Προσχώρησης της Ελλάδας στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες στις 28 Ιουνίου 1979. Η πλήρης ένταξη έλαβε χώρα δύο χρόνια αργότερα, την 1η Ιανουαρίου 1981.

Η ΕΟΚ και μετέπειτα Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί ένα πρωτοφανές (sui generis λέγεται στα νομικά), οικονομικό, πολιτικό και νομικό φαινόμενο στην ανθρώπινη ιστορία καθότι τα κράτη μέλη εκχώρησαν οικειοθελώς αρμοδιότητες, στους τομείς που συμφωνήθηκε, σε έναν υπερεθνικό οργανισμό, ο οποίος νομικά δεν αποτελεί ούτε καν ομοσπονδία ανεξάρτητων κρατών (εξού και γίνεται λόγος για ομοσπονδίωση, μια αέναη και αδιάκοπη πορεία προς την ομοσπονδοποίηση κατά το όραμα των φεντεραλιστών).  

Δημιουργήθηκε μια εσωτερική αγορά με ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων και η Ένωση διαθέτει κοινή αγροτική και αλιευτική πολιτική και κοινή εμπορική πολιτική προς τις τρίτες χώρες. Το ευρωπαϊκό – κοινοτικό δίκαιο σύμφωνα με την επικρατούσα άποψη υπερισχύει του δικαίου των κρατών – μελών και το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης διασφαλίζει την ομοιόμορφη ερμηνεία και εφαρμογή του.

Στο πλαίσιο της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ) εισήχθη ενιαίο νόμισμα, το ευρώ, που έχει υιοθετηθεί από δεκαεννέα κράτη μέλη μέχρι σήμερα.  Ωστόσο, λόγω των αντιδράσεων και ενστάσεων την δεκαετία του 1990 κυρίως του Ηνωμένου Βασιλείου (που προσφάτως αποχώρησε από την Ε.Ε. χωρίς να έχουν ακόμα διευθετηθεί οι εμπορικές σχέσεις μεταξύ των 2 πλευρών) δεν προχώρησε η πολιτική εμβάθυνση και η στρατιωτική συνεργασία, με αποτέλεσμα σε αυτά τα πεδία η πρόοδος να βρίσκεται σε εμβρυϊκό στάδιο.

Αποτέλεσμα αυτού του «ανορθολογισμού» είναι ότι η Ένωση δεν ήταν καθόλου προετοιμασμένη για την αντιμετώπιση μιας μεγάλης οικονομικής κρίσης, όπως αυτή του 2008. Κάτι το οποίο η Ελλάδα βίωσε με τον δραματικότερο τρόπο. Οι Ευρωσκεπτικιστές δείχνουν να έχουν πάρει το πάνω χέρι, η Ένωση μοιάζει βαθιά διαιρεμένη μεταξύ Βορείων και Νοτίων (κάτι το οποίο αποδείχθηκε και στο ζήτημα του προσφυγικού – μεταναστευτικού), ενώ βλέπουμε και δημοσιεύματα του τύπου «η Ε.Ε. φτάνει στο τέλος της, πλήρης διάσταση συμφερόντων μεταξύ των μελών», «Διαλύεται το μαγαζί» και άλλα.

Η ιστορική δυστοκία της Ε.Ε. στην λήψη άμεσων αποφάσεων και η έλλειψη πολιτικής ενοποίησης είχαν ως συνέπεια κατά την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης να διαφανεί και να αναδειχθεί παραστατικά το θεσμικό και πολιτικό έλλειμμα.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ένα εκ των θεσμικών οργάνων της Ε.Ε., η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (Ε.Κ.Τ.), υπό την προεδρία του Ιταλού Μάριο Ντράγκι, έπραξε όχι μόνο αυτό που της αναλογούσε αλλά το παν προκειμένου να μην καταρρεύσει το όλο οικοδόμημα. Σε μια ιστορική ομιλία του στο Λονδίνο, στις 26 Ιουλίου 2012, ο επονομαζόμενος και Σούπερ Μάριο δήλωσε ότι για την σταθερότητα του ευρώ,  η ΕΚΤ θα έκανε «ο,τιδήποτε χρειαστεί» («whatever it takes»), διαβεβαιώνοντας  ταυτόχρονα ότι έχει πολλά και ισχυρά μέσα στη διάθεσή της και στο πλαίσιο της εντολής της.

 Ακολούθησε τον Ιούλιο του 2015 το περίφημο πρόγραμμα Ποσοτικής Χαλάρωσης (quantitative easing ή QE) PSPP (Public Sector Purchase Programme), ένα μη συμβατικό μέτρο νομισματικής πολιτικής. Ουσιαστικά επρόκειτο για  έμμεσο τύπωμα χρήματος διά της αγοράς ομολόγων των κρατών μελών από τις εμπορικές τράπεζες. Δυστυχώς, η Ελλάδα δεν επωφελήθηκε από το εν λόγω πρόγραμμα για λόγους που δεν είναι της παρούσης να συζητηθούν.

Το όλο ζήτημα ανεφύη πάλι λόγω των άμεσων αποφάσεων που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας του κορονοϊού και της συνεπακόλουθης ύφεσης και οικονομικής κρίσης.

H EKT καλύπτοντας στην ουσία το πολιτικό έλλειμμα και την βραδύτητα στην λήψη αποφάσεων των λοιπών θεσμικών οργάνων, ανακοίνωσε προσωρινό Πρόγραμμα Αντιμετώπισης της Πανδημίας (Pandemic Emergency Purchase Programme =PEΡΡ)  ύψους 750 δις ευρώ.

 Μάλιστα, ανακοίνωσε ορθά κοφτά ότι ενώ  μέχρι σήμερα η κεντρική τράπεζα σύμφωνα με το Καταστατικό της  δεν μπορούσε   να  αγοράζει κρατικά ομόλογα σε ποσοστό μεγαλύτερο από το 33% του χρέους κάθε χώρας – μέλους, το όριο αυτό παύει να ισχύει για το τρέχον πρόγραμμα.

Ακολούθησε, μέσα σε συγκρουσιακό πλαίσιο Βορρά – Νότου, η απόφαση του Γιούρογκρουπ για μέτρα στήριξης ύψους 540 δις ευρώ. Η Σύνοδος Κορυφής, λίγες ημέρες μετά, μετά από οργιώδες παρασκήνιο και αφού έπεσαν οι τόνοι με παρέμβαση του γαλλογερμανικού άξονα, κατέληξε σε συμφωνία για την σύσταση Ταμείου Ανάκαμψης, χωρίς όμως να έχει συμφωνηθεί ξεκάθαρα μέχρι και σήμερα το ύψος της παρέμβασης, ο τρόπος και η μορφή χρηματοδότησης αλλά και η διανομή αυτής στα κράτη – μέλη, ζήτημα για το οποίο εξουσιοδοτήθηκε η Επιτροπή.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, κι ενώ ήταν βέβαιο ότι στην παραπάνω απόφαση της ΕΚΤ θα ασκηθεί κριτική και θα προκύψουν νομικά θέματα για άμεση χρηματοδότηση κρατών, εκδόθηκε την προηγούμενη Τρίτη η περιβόητη απόφαση από το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας (BVerfG). Η απόφαση αυτή, εν ολίγοις, κρίνει ότι το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης του 2015 ( PSPP - Public Sector Purchase Programme), εκφεύγει των αρμοδιοτήτων της ΕΚΤ και την καλεί την να τεκμηριώσει εγγράφως προς την Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Γερμανίας (Bundesbank) εντός 90 ημερών την ανάγκη ύπαρξης αυτού του προγράμματος.

Σημειώνεται ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει γνωμοδοτήσει ρητά τον Δεκέμβριο του 2018 ότι το Πρόγραμμα Ποσοτικής Χαλάρωσης ήταν εντός των αρμοδιοτήτων της ΕΚΤ  [Απόφαση της 11.12.2018 του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου (C- 493/17) όπου αφού κρίνει ότι δεν προέκυψε κανένα στοιχείο ικανό να θίξει το κύρος της απόφασης (ΕΕ) 2015/774 της ΕΚΤ, της 4ης Μαρτίου 2015 απορρίπτει τα προδικαστικά ερωτήματα του Γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου].

Η Κομισιόν απάντησε με έντονο ύφος ότι με βάση τις αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το ευρωπαϊκό – κοινοτικό δίκαιο αποτελεί την υπέρτερη πηγή δικαίου, υπερισχύοντας και των Συνταγμάτων των κρατών – μελών.

Η παραπάνω απόφαση του γερμανικού δικαστηρίου δείχνει να αμφισβητεί ευθέως την έννομη τάξη της Ε.Ε. και την αρμοδιότητα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου να είναι αποκλειστικά αρμόδιο για υποθέσεις που αφορούν τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.

Και βεβαίως είχε άμεσες συνέπειες στο κόστος δανεισμού των κρατών – μελών ενώ ενστάλαξε μεγάλες δόσεις απαισιοδοξίας σε όσους αναμένουν ένα γενναίο πακέτο διά του Ταμείου Ανάκαμψης προς αντιμετώπιση της κορονο - ύφεσης.

Ακόμα και ο πρώην υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας και νυν πρόεδρος της Βουλής (Bundestag), Βόλφγκανγκ Σόϊμπλε δήλωσε προ ολίγου ότι η απόφαση του γερμανικού δικαστηρίου είναι επικίνδυνη για τα ομόλογα και το ευρώ, διότι αμφισβητεί την ανεξαρτησία της ΕΚΤ.

Όπως έλεγαν διάφοροι ευρωπαίοι αξιωματούχοι, αν προκειμένου να λάβει μια απόφαση η ΕΚΤ απαιτείται έγκριση από τις κεντρικές τράπεζες των 19 κρατών μελών αλλά και απόφαση  από τυχόν 19 εθνικά δικαστήρια, τότε μπορούμε απλά να διαλυθούμε ησύχως.

Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί μοιάζει και είναι περίπλοκη. Αυτό που μας κρατά σχετικά αισιόδοξους είναι το γεγονός ότι η Ε.Ε. παραδοσιακά βραδυπορεί στην λήψη των αποφάσεων, στην λογική της αέναης διαπραγμάτευσης. Αλλά πλέον οι καιροί δεν σηκώνουν αναβολές και είναι αναγκαίες όσο ποτέ δραστικές αποφάσεις. Πρέπει να το αντιμετωπίσει ως μια ευκαιρία ανάκτησης της εμπιστοσύνης εκ μέρους των πολιτών και προπαντός να σταλεί μήνυμα ελπίδας. Προτού η πυορροούσα πληγή καταστεί χαίνουσα… …

ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ: ΤΙ ΑΛΛΑΞΕ ΑΠΟ ΧΘΕΣ

Του Νίκου Γεωργαντά

Από τις 6 το πρωί χθες, 04-05-2020, έπαψαν να ισχύουν ορισμένοι εκ των περιορισμών κυκλοφορίας που τέθηκαν για την προστασία έναντι του κινδύνου μετάδοσης του κορονοϊού. 

Αλλά ακόμα δεν καθίσταται δυνατή η ελεύθερη κίνηση από και προς οιοδήποτε σημείο της ελληνικής επικράτειας, εφόσον ανήκουν σε διαφορετικές περιφερειακές ενότητες.

Ειδικότερα, από σήμερα δεν υπάρχει κανένας περιορισμός για την κίνηση των πολιτών εντός της ίδιας περιφερειακής ενότητας, δεν απαιτείται πλέον βεβαίωση τύπου Α (μετακίνηση από και προς την εργασία) ή βεβαίωση τύπου Β (κατ’ εξαίρεση μετακινήσεις για κάλυψη στοιχειωδών αναγκών) ή εναλλακτικά αποστολή εσεμές στον αριθμό 13033.

Από αυτά απαλλαχθήκαμε, να είμαστε καλά να τα θυμόμαστε.

Ωστόσο,  οι ελεύθερες μετακινήσεις εντός ηπειρωτικής Ελλάδας δεν επιτρέπονται ακόμα. Τούτο θα συμβεί σε δεύτερο χρόνο (κατά μια πληροφορία από 18-5-2020, αν και δεν είναι απολύτως βέβαιο).

Α) Ειδικότερα, με την με αριθμό 27818/03-05-2020 Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) των υπουργών Προστασίας του Πολίτη, Υγείας και Εσωτερικών (ΦΕΚ Β’ 1648) προβλέπεται περιορισμός της κυκλοφορίας των πολιτών πέραν των ορίων της οικείας Περιφερειακής Ενότητας ή, ειδικώς στην περίπτωση της Περιφέρειας Αττικής, πέραν της Περιφέρειας αυτής. 

Στην πράξη η περιφερειακή ενότητα ταυτίζεται με τον παλιό νομό.Δηλαδή ο πρώην  νομός Αχαΐας αποτελεί σήμερα την Περιφερειακή Ενότητα Αχαΐας της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας (η τελευταία περιλαμβάνει επίσης τις Περιφερειακές Ενότητες Αιτωλοακαρνανίας και Ηλείας) κ.ο.κ.

Ο περιορισμός ισχύει για το χρονικό διάστημα, από 4.5.2020 ώρα 06:00 έως και 18.5.2020 και ώρα 06:00. 

Επί παραδείγματι, με βάση τα παραπάνω ο μόνιμος κάτοικος Αιγείρας Αιγιαλείας  μπορεί να μεταβεί ελεύθερα και χωρίς κανένα έγγραφο στο Αίγιο ή στην Πάτρα (εντός της Π.Ε. Αχαΐας) αλλά δεν μπορεί να πάει στο Μεσολόγγι ή στο Δερβένι, Ξυλόκαστρο και στην Κόρινθο καθώς ανήκουν σε διαφορετικές περιφερειακές ενότητες δηλαδή Π.Ε.  Αιτωλοακαρνανίας (Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας) ή Π.Ε. Κορινθίας (Περιφέρεια Πελοποννήσου) αντίστοιχα.  Κατά τον ίδιο τρόπο, ο κάτοικος των Πατρών δεν μπορεί να μεταβεί στο Αντίρριο ή στο Μεσολόγγι ή στον Πύργο Ηλείας (καθότι ανήκουν σε διαφορετική περιφερειακή ενότητα).

Ειδικά για την περιφέρεια Αττικής επιτρέπεται οιαδήποτε μετακίνηση εντός αυτής (δηλαδή ο κάτοικος των Μεγάρων μπορεί να πάει στο Σούνιο, ο κάτοικος Μαραθώνα στη Μάνδρα  κλπ.) αλλά δεν επιτρέπεται η μετάβαση στα νησιά του Αργοσαρωνικού, Κυθήρων και Αντικυθήρων και στην Τροιζηνία. 

Ερώτημα: Για το χρονικό διάστημα από 4.5.2020 έως 18.5.2020 δεν επιτρέπεται καμιά μετάβαση εκτός περιφερειακής ενότητας της μόνιμης κατοικίας; Για παράδειγμα κάτοικος των Αθηνών μπορεί να μεταβεί στο Αίγιο;

Απάντηση: Κατ’  εξαίρεση επιτρέπεται η μετακίνηση σε περιοχές που ανήκουν σε διαφορετική περιφερειακή ενότητα για τους παρακάτω ειδικούς –περιοριστικά αναφερόμενους- λόγους για την εξυπηρέτηση ζωτικών, προσωπικών ή επαγγελματικών, αναγκών  που δεν μπορούν να ικανοποιηθούν με άλλον τρόπο:

 α) Μετάβαση από και προς την εργασία, που πιστοποιείται με σχετική έγγραφη βεβαίωση του εργοδότη ή άλλα κατάλληλα έγγραφα ή, εφόσον πρόκειται για αυτοαπασχολούμενο, με έγγραφη δήλωση του ιδίου.

Π.χ. ο κάτοικος των Αγίων Θεοδώρων Κορινθίας που μετακινείται καθημερινά για την εργασία του στην Ελευσίνα. Ενδιαφέρον ερώτημα είναι αν μπορεί να μετακινηθεί κάποιος σε άλλη περιφερειακή ενότητα έστω και εφάπαξ για λόγους εργασίας. Επί παραδείγματι φοιτητής που στην φορολογική δήλωση δηλώνει μόνιμη κατοικία το Αίγιο και είχε μετακινηθεί στην εν λόγω περιοχή επιθυμεί να επιστρέψει στην Αθήνα, όπου στην πραγματικότητα ζει, διότι εργάζεται και αυτές τις μέρες ανοίγει η επιχείρηση στην οποία απασχολείται. Κανονικά με μια βεβαίωση του εργοδότη θα πρέπει να επιτραπεί η μετακίνηση.

 β) Μετακίνηση για λόγους υγείας που πιστοποιείται με σχετική ιατρική βεβαίωση.

γ) Μετάβαση σε τελετή (π.χ. κηδεία συγγενών πρώτου ή δευτέρου βαθμού) που πιστοποιείται με έγγραφη δήλωση του πολίτη.

δ) Μετάβαση διαζευγμένων γονέων ή γονέων που τελούν σε διάσταση που είναι αναγκαία για τη διασφάλιση της επικοινωνίας γονέων και τέκνων, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, που πιστοποιείται με έγγραφη δήλωση του πολίτη.

 ε) Εφάπαξ μετάβαση στον τόπο της μόνιμης κατοικίας που πιστοποιείται με Βεβαίωση Κατοικίας Ειδικής Χρήση (λαμβάνεται ατελώς από τον ιστότοπο https:// www.aade.gr/bebaiosi-katoikias-eidikis-hrisis, ή με αντίγραφο της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος Ε1).

Στα πρόσωπα που παραβιάζουν τα παραπάνω επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο εκατόν πενήντα (150) ευρώ για κάθε παράβαση, χωρίς να θίγονται οι τυχόν προβλεπόμενες ποινικές κυρώσεις.

Β) Με την με αριθμό 27820/03-05-2020 Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) των υπουργών Προστασίας του Πολίτη, Υγείας, Εσωτερικών, Υποδομών& Μεταφορών και Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής (ΦΕΚ Β’ 1649) παρατάθηκε έως τις 18.5.2020 και ώρα 06.00  ο προσωρινός  περιορισμός εν όλω, των πάσης φύσεως αεροπορικών συνδέσεων, καθώς και της κυκλοφορίας κάθε τύπου πλοίου και σκάφους και της λειτουργίας πορθμείων για τη μεταφορά επιβατών διά θαλάσσης, συμπεριλαμβανομένων των ιδιωτικών πλοίων αναψυχής και επαγγελματικών τουριστικών πλοίων, λαντζών και θαλασσίων ταξί από την ηπειρωτική Ελλάδα προς τα νησιά, καθώς και μεταξύ των νησιών της χώρας.

Από τον περιορισμό δεν καταλαμβάνονται α) οι μόνιμοι κάτοικοι των νησιών προς το νησί της μόνιμης κατοικίας τους, β) οι κάτοικοι μικρών νησιών προς τα μεγαλύτερα της ίδιας περιφερειακής ενότητας (και οι κάτοικοι του Δήμου Τροιζηνίας-Μεθάνων προς τη νήσο Πόρο) για την εξυπηρέτηση βασικών αναγκών τους (φαρμακείο, επίσκεψη σε γιατρό, αγορά ειδών πρώτης ανάγκης, μετάβαση σε τράπεζα, γ) το προσωπικό των ενόπλων δυνάμεων και της πολιτικής προστασίας, δ) ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό και ε) τεχνικό προσωπικό κρίσιμων υποδομών και στ) υπαλλήλων δημοσίου τομέα και εκπαιδευτικού προσωπικού (για τα σχολεία που ανοίγουν 11/5 η Γ’ Λυκείου και 18/5 οι λοιπές τάξεις λυκείου και το γυμνάσιο) και ζ) όσοι πρέπει να παραστούν σε τελετή (π.χ. κηδεία συγγενών α’ και β΄ βαθμού).

Η ελεύθερη μετακίνηση από και προς οιδήποτε νησί είτε αεροπορικώς είτε με πλοίο θα επιτραπεί σε τρίτο χρόνο, μετά την απελευθέρωση των μετακινήσεων στην ηπειρωτική Ελλάδα, πιθανότατα από την 01.06.2020, αν και τίποτα δεν είναι ακόμα βέβαιο.