ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ: ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΛΠΙΔΑ;

Του Νίκου Γεωργαντά

Η 9^η Μαΐου έχει καθιερωθεί να γιορτάζεται ως η Ημέρα της Ευρώπης καθότι στις 09-05-1950 έλαβε χώρα από τον τότε Γάλλο υπουργό Εξωτερικών Ρομπέρ Σουμάν (Robert Schuman) η παρουσίαση της πρότασης, η οποία έμεινε στην ιστορία ως Διακήρυξη Schuman (Declaration Robert Schuman),  για την δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ). Η τελευταία αποτέλεσε προπομπό της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ) και απαρχή της δημιουργίας της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε).

O ευρωπαϊκός προσανατολισμός της Ελλάδας έκανε την εμφάνισή του στην ελληνική πολιτική σκηνή με την υπογραφή της Συμφωνίας Σύνδεσης Ελλάδας – ΕΟΚ το 1961 , η οποία «πάγωσε» με την επιβολή της στρατιωτικής δικτατορίας (Απρίλιος 1967). Επαναβεβαιώθηκε και  οριστικοποιήθηκε μετά την μεταπολίτευση με την ενσωμάτωση της χώρας  στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, ως πλήρους μέλους τον Μάιο του 1979 οπότε και υπεγράφη στην Αθήνα (Ζάππειο Μέγαρο), η Πράξη Προσχώρησης. Η Βουλή των Ελλήνων κύρωσε την Πράξη Προσχώρησης της Ελλάδας στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες στις 28 Ιουνίου 1979. Η πλήρης ένταξη έλαβε χώρα δύο χρόνια αργότερα, την 1η Ιανουαρίου 1981.

Η ΕΟΚ και μετέπειτα Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί ένα πρωτοφανές (sui generis λέγεται στα νομικά), οικονομικό, πολιτικό και νομικό φαινόμενο στην ανθρώπινη ιστορία καθότι τα κράτη μέλη εκχώρησαν οικειοθελώς αρμοδιότητες, στους τομείς που συμφωνήθηκε, σε έναν υπερεθνικό οργανισμό, ο οποίος νομικά δεν αποτελεί ούτε καν ομοσπονδία ανεξάρτητων κρατών (εξού και γίνεται λόγος για ομοσπονδίωση, μια αέναη και αδιάκοπη πορεία προς την ομοσπονδοποίηση κατά το όραμα των φεντεραλιστών).  

Δημιουργήθηκε μια εσωτερική αγορά με ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων και η Ένωση διαθέτει κοινή αγροτική και αλιευτική πολιτική και κοινή εμπορική πολιτική προς τις τρίτες χώρες. Το ευρωπαϊκό – κοινοτικό δίκαιο σύμφωνα με την επικρατούσα άποψη υπερισχύει του δικαίου των κρατών – μελών και το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης διασφαλίζει την ομοιόμορφη ερμηνεία και εφαρμογή του.

Στο πλαίσιο της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ) εισήχθη ενιαίο νόμισμα, το ευρώ, που έχει υιοθετηθεί από δεκαεννέα κράτη μέλη μέχρι σήμερα.  Ωστόσο, λόγω των αντιδράσεων και ενστάσεων την δεκαετία του 1990 κυρίως του Ηνωμένου Βασιλείου (που προσφάτως αποχώρησε από την Ε.Ε. χωρίς να έχουν ακόμα διευθετηθεί οι εμπορικές σχέσεις μεταξύ των 2 πλευρών) δεν προχώρησε η πολιτική εμβάθυνση και η στρατιωτική συνεργασία, με αποτέλεσμα σε αυτά τα πεδία η πρόοδος να βρίσκεται σε εμβρυϊκό στάδιο.

Αποτέλεσμα αυτού του «ανορθολογισμού» είναι ότι η Ένωση δεν ήταν καθόλου προετοιμασμένη για την αντιμετώπιση μιας μεγάλης οικονομικής κρίσης, όπως αυτή του 2008. Κάτι το οποίο η Ελλάδα βίωσε με τον δραματικότερο τρόπο. Οι Ευρωσκεπτικιστές δείχνουν να έχουν πάρει το πάνω χέρι, η Ένωση μοιάζει βαθιά διαιρεμένη μεταξύ Βορείων και Νοτίων (κάτι το οποίο αποδείχθηκε και στο ζήτημα του προσφυγικού – μεταναστευτικού), ενώ βλέπουμε και δημοσιεύματα του τύπου «η Ε.Ε. φτάνει στο τέλος της, πλήρης διάσταση συμφερόντων μεταξύ των μελών», «Διαλύεται το μαγαζί» και άλλα.

Η ιστορική δυστοκία της Ε.Ε. στην λήψη άμεσων αποφάσεων και η έλλειψη πολιτικής ενοποίησης είχαν ως συνέπεια κατά την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης να διαφανεί και να αναδειχθεί παραστατικά το θεσμικό και πολιτικό έλλειμμα.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ένα εκ των θεσμικών οργάνων της Ε.Ε., η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (Ε.Κ.Τ.), υπό την προεδρία του Ιταλού Μάριο Ντράγκι, έπραξε όχι μόνο αυτό που της αναλογούσε αλλά το παν προκειμένου να μην καταρρεύσει το όλο οικοδόμημα. Σε μια ιστορική ομιλία του στο Λονδίνο, στις 26 Ιουλίου 2012, ο επονομαζόμενος και Σούπερ Μάριο δήλωσε ότι για την σταθερότητα του ευρώ,  η ΕΚΤ θα έκανε «ο,τιδήποτε χρειαστεί» («whatever it takes»), διαβεβαιώνοντας  ταυτόχρονα ότι έχει πολλά και ισχυρά μέσα στη διάθεσή της και στο πλαίσιο της εντολής της.

 Ακολούθησε τον Ιούλιο του 2015 το περίφημο πρόγραμμα Ποσοτικής Χαλάρωσης (quantitative easing ή QE) PSPP (Public Sector Purchase Programme), ένα μη συμβατικό μέτρο νομισματικής πολιτικής. Ουσιαστικά επρόκειτο για  έμμεσο τύπωμα χρήματος διά της αγοράς ομολόγων των κρατών μελών από τις εμπορικές τράπεζες. Δυστυχώς, η Ελλάδα δεν επωφελήθηκε από το εν λόγω πρόγραμμα για λόγους που δεν είναι της παρούσης να συζητηθούν.

Το όλο ζήτημα ανεφύη πάλι λόγω των άμεσων αποφάσεων που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας του κορονοϊού και της συνεπακόλουθης ύφεσης και οικονομικής κρίσης.

H EKT καλύπτοντας στην ουσία το πολιτικό έλλειμμα και την βραδύτητα στην λήψη αποφάσεων των λοιπών θεσμικών οργάνων, ανακοίνωσε προσωρινό Πρόγραμμα Αντιμετώπισης της Πανδημίας (Pandemic Emergency Purchase Programme =PEΡΡ)  ύψους 750 δις ευρώ.

 Μάλιστα, ανακοίνωσε ορθά κοφτά ότι ενώ  μέχρι σήμερα η κεντρική τράπεζα σύμφωνα με το Καταστατικό της  δεν μπορούσε   να  αγοράζει κρατικά ομόλογα σε ποσοστό μεγαλύτερο από το 33% του χρέους κάθε χώρας – μέλους, το όριο αυτό παύει να ισχύει για το τρέχον πρόγραμμα.

Ακολούθησε, μέσα σε συγκρουσιακό πλαίσιο Βορρά – Νότου, η απόφαση του Γιούρογκρουπ για μέτρα στήριξης ύψους 540 δις ευρώ. Η Σύνοδος Κορυφής, λίγες ημέρες μετά, μετά από οργιώδες παρασκήνιο και αφού έπεσαν οι τόνοι με παρέμβαση του γαλλογερμανικού άξονα, κατέληξε σε συμφωνία για την σύσταση Ταμείου Ανάκαμψης, χωρίς όμως να έχει συμφωνηθεί ξεκάθαρα μέχρι και σήμερα το ύψος της παρέμβασης, ο τρόπος και η μορφή χρηματοδότησης αλλά και η διανομή αυτής στα κράτη – μέλη, ζήτημα για το οποίο εξουσιοδοτήθηκε η Επιτροπή.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, κι ενώ ήταν βέβαιο ότι στην παραπάνω απόφαση της ΕΚΤ θα ασκηθεί κριτική και θα προκύψουν νομικά θέματα για άμεση χρηματοδότηση κρατών, εκδόθηκε την προηγούμενη Τρίτη η περιβόητη απόφαση από το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας (BVerfG). Η απόφαση αυτή, εν ολίγοις, κρίνει ότι το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης του 2015 ( PSPP - Public Sector Purchase Programme), εκφεύγει των αρμοδιοτήτων της ΕΚΤ και την καλεί την να τεκμηριώσει εγγράφως προς την Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Γερμανίας (Bundesbank) εντός 90 ημερών την ανάγκη ύπαρξης αυτού του προγράμματος.

Σημειώνεται ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει γνωμοδοτήσει ρητά τον Δεκέμβριο του 2018 ότι το Πρόγραμμα Ποσοτικής Χαλάρωσης ήταν εντός των αρμοδιοτήτων της ΕΚΤ  [Απόφαση της 11.12.2018 του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου (C- 493/17) όπου αφού κρίνει ότι δεν προέκυψε κανένα στοιχείο ικανό να θίξει το κύρος της απόφασης (ΕΕ) 2015/774 της ΕΚΤ, της 4ης Μαρτίου 2015 απορρίπτει τα προδικαστικά ερωτήματα του Γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου].

Η Κομισιόν απάντησε με έντονο ύφος ότι με βάση τις αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το ευρωπαϊκό – κοινοτικό δίκαιο αποτελεί την υπέρτερη πηγή δικαίου, υπερισχύοντας και των Συνταγμάτων των κρατών – μελών.

Η παραπάνω απόφαση του γερμανικού δικαστηρίου δείχνει να αμφισβητεί ευθέως την έννομη τάξη της Ε.Ε. και την αρμοδιότητα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου να είναι αποκλειστικά αρμόδιο για υποθέσεις που αφορούν τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.

Και βεβαίως είχε άμεσες συνέπειες στο κόστος δανεισμού των κρατών – μελών ενώ ενστάλαξε μεγάλες δόσεις απαισιοδοξίας σε όσους αναμένουν ένα γενναίο πακέτο διά του Ταμείου Ανάκαμψης προς αντιμετώπιση της κορονο - ύφεσης.

Ακόμα και ο πρώην υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας και νυν πρόεδρος της Βουλής (Bundestag), Βόλφγκανγκ Σόϊμπλε δήλωσε προ ολίγου ότι η απόφαση του γερμανικού δικαστηρίου είναι επικίνδυνη για τα ομόλογα και το ευρώ, διότι αμφισβητεί την ανεξαρτησία της ΕΚΤ.

Όπως έλεγαν διάφοροι ευρωπαίοι αξιωματούχοι, αν προκειμένου να λάβει μια απόφαση η ΕΚΤ απαιτείται έγκριση από τις κεντρικές τράπεζες των 19 κρατών μελών αλλά και απόφαση  από τυχόν 19 εθνικά δικαστήρια, τότε μπορούμε απλά να διαλυθούμε ησύχως.

Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί μοιάζει και είναι περίπλοκη. Αυτό που μας κρατά σχετικά αισιόδοξους είναι το γεγονός ότι η Ε.Ε. παραδοσιακά βραδυπορεί στην λήψη των αποφάσεων, στην λογική της αέναης διαπραγμάτευσης. Αλλά πλέον οι καιροί δεν σηκώνουν αναβολές και είναι αναγκαίες όσο ποτέ δραστικές αποφάσεις. Πρέπει να το αντιμετωπίσει ως μια ευκαιρία ανάκτησης της εμπιστοσύνης εκ μέρους των πολιτών και προπαντός να σταλεί μήνυμα ελπίδας. Προτού η πυορροούσα πληγή καταστεί χαίνουσα… …

ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ: ΤΙ ΑΛΛΑΞΕ ΑΠΟ ΧΘΕΣ

Του Νίκου Γεωργαντά

Από τις 6 το πρωί χθες, 04-05-2020, έπαψαν να ισχύουν ορισμένοι εκ των περιορισμών κυκλοφορίας που τέθηκαν για την προστασία έναντι του κινδύνου μετάδοσης του κορονοϊού. 

Αλλά ακόμα δεν καθίσταται δυνατή η ελεύθερη κίνηση από και προς οιοδήποτε σημείο της ελληνικής επικράτειας, εφόσον ανήκουν σε διαφορετικές περιφερειακές ενότητες.

Ειδικότερα, από σήμερα δεν υπάρχει κανένας περιορισμός για την κίνηση των πολιτών εντός της ίδιας περιφερειακής ενότητας, δεν απαιτείται πλέον βεβαίωση τύπου Α (μετακίνηση από και προς την εργασία) ή βεβαίωση τύπου Β (κατ’ εξαίρεση μετακινήσεις για κάλυψη στοιχειωδών αναγκών) ή εναλλακτικά αποστολή εσεμές στον αριθμό 13033.

Από αυτά απαλλαχθήκαμε, να είμαστε καλά να τα θυμόμαστε.

Ωστόσο,  οι ελεύθερες μετακινήσεις εντός ηπειρωτικής Ελλάδας δεν επιτρέπονται ακόμα. Τούτο θα συμβεί σε δεύτερο χρόνο (κατά μια πληροφορία από 18-5-2020, αν και δεν είναι απολύτως βέβαιο).

Α) Ειδικότερα, με την με αριθμό 27818/03-05-2020 Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) των υπουργών Προστασίας του Πολίτη, Υγείας και Εσωτερικών (ΦΕΚ Β’ 1648) προβλέπεται περιορισμός της κυκλοφορίας των πολιτών πέραν των ορίων της οικείας Περιφερειακής Ενότητας ή, ειδικώς στην περίπτωση της Περιφέρειας Αττικής, πέραν της Περιφέρειας αυτής. 

Στην πράξη η περιφερειακή ενότητα ταυτίζεται με τον παλιό νομό.Δηλαδή ο πρώην  νομός Αχαΐας αποτελεί σήμερα την Περιφερειακή Ενότητα Αχαΐας της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας (η τελευταία περιλαμβάνει επίσης τις Περιφερειακές Ενότητες Αιτωλοακαρνανίας και Ηλείας) κ.ο.κ.

Ο περιορισμός ισχύει για το χρονικό διάστημα, από 4.5.2020 ώρα 06:00 έως και 18.5.2020 και ώρα 06:00. 

Επί παραδείγματι, με βάση τα παραπάνω ο μόνιμος κάτοικος Αιγείρας Αιγιαλείας  μπορεί να μεταβεί ελεύθερα και χωρίς κανένα έγγραφο στο Αίγιο ή στην Πάτρα (εντός της Π.Ε. Αχαΐας) αλλά δεν μπορεί να πάει στο Μεσολόγγι ή στο Δερβένι, Ξυλόκαστρο και στην Κόρινθο καθώς ανήκουν σε διαφορετικές περιφερειακές ενότητες δηλαδή Π.Ε.  Αιτωλοακαρνανίας (Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας) ή Π.Ε. Κορινθίας (Περιφέρεια Πελοποννήσου) αντίστοιχα.  Κατά τον ίδιο τρόπο, ο κάτοικος των Πατρών δεν μπορεί να μεταβεί στο Αντίρριο ή στο Μεσολόγγι ή στον Πύργο Ηλείας (καθότι ανήκουν σε διαφορετική περιφερειακή ενότητα).

Ειδικά για την περιφέρεια Αττικής επιτρέπεται οιαδήποτε μετακίνηση εντός αυτής (δηλαδή ο κάτοικος των Μεγάρων μπορεί να πάει στο Σούνιο, ο κάτοικος Μαραθώνα στη Μάνδρα  κλπ.) αλλά δεν επιτρέπεται η μετάβαση στα νησιά του Αργοσαρωνικού, Κυθήρων και Αντικυθήρων και στην Τροιζηνία. 

Ερώτημα: Για το χρονικό διάστημα από 4.5.2020 έως 18.5.2020 δεν επιτρέπεται καμιά μετάβαση εκτός περιφερειακής ενότητας της μόνιμης κατοικίας; Για παράδειγμα κάτοικος των Αθηνών μπορεί να μεταβεί στο Αίγιο;

Απάντηση: Κατ’  εξαίρεση επιτρέπεται η μετακίνηση σε περιοχές που ανήκουν σε διαφορετική περιφερειακή ενότητα για τους παρακάτω ειδικούς –περιοριστικά αναφερόμενους- λόγους για την εξυπηρέτηση ζωτικών, προσωπικών ή επαγγελματικών, αναγκών  που δεν μπορούν να ικανοποιηθούν με άλλον τρόπο:

 α) Μετάβαση από και προς την εργασία, που πιστοποιείται με σχετική έγγραφη βεβαίωση του εργοδότη ή άλλα κατάλληλα έγγραφα ή, εφόσον πρόκειται για αυτοαπασχολούμενο, με έγγραφη δήλωση του ιδίου.

Π.χ. ο κάτοικος των Αγίων Θεοδώρων Κορινθίας που μετακινείται καθημερινά για την εργασία του στην Ελευσίνα. Ενδιαφέρον ερώτημα είναι αν μπορεί να μετακινηθεί κάποιος σε άλλη περιφερειακή ενότητα έστω και εφάπαξ για λόγους εργασίας. Επί παραδείγματι φοιτητής που στην φορολογική δήλωση δηλώνει μόνιμη κατοικία το Αίγιο και είχε μετακινηθεί στην εν λόγω περιοχή επιθυμεί να επιστρέψει στην Αθήνα, όπου στην πραγματικότητα ζει, διότι εργάζεται και αυτές τις μέρες ανοίγει η επιχείρηση στην οποία απασχολείται. Κανονικά με μια βεβαίωση του εργοδότη θα πρέπει να επιτραπεί η μετακίνηση.

 β) Μετακίνηση για λόγους υγείας που πιστοποιείται με σχετική ιατρική βεβαίωση.

γ) Μετάβαση σε τελετή (π.χ. κηδεία συγγενών πρώτου ή δευτέρου βαθμού) που πιστοποιείται με έγγραφη δήλωση του πολίτη.

δ) Μετάβαση διαζευγμένων γονέων ή γονέων που τελούν σε διάσταση που είναι αναγκαία για τη διασφάλιση της επικοινωνίας γονέων και τέκνων, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, που πιστοποιείται με έγγραφη δήλωση του πολίτη.

 ε) Εφάπαξ μετάβαση στον τόπο της μόνιμης κατοικίας που πιστοποιείται με Βεβαίωση Κατοικίας Ειδικής Χρήση (λαμβάνεται ατελώς από τον ιστότοπο https:// www.aade.gr/bebaiosi-katoikias-eidikis-hrisis, ή με αντίγραφο της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος Ε1).

Στα πρόσωπα που παραβιάζουν τα παραπάνω επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο εκατόν πενήντα (150) ευρώ για κάθε παράβαση, χωρίς να θίγονται οι τυχόν προβλεπόμενες ποινικές κυρώσεις.

Β) Με την με αριθμό 27820/03-05-2020 Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) των υπουργών Προστασίας του Πολίτη, Υγείας, Εσωτερικών, Υποδομών& Μεταφορών και Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής (ΦΕΚ Β’ 1649) παρατάθηκε έως τις 18.5.2020 και ώρα 06.00  ο προσωρινός  περιορισμός εν όλω, των πάσης φύσεως αεροπορικών συνδέσεων, καθώς και της κυκλοφορίας κάθε τύπου πλοίου και σκάφους και της λειτουργίας πορθμείων για τη μεταφορά επιβατών διά θαλάσσης, συμπεριλαμβανομένων των ιδιωτικών πλοίων αναψυχής και επαγγελματικών τουριστικών πλοίων, λαντζών και θαλασσίων ταξί από την ηπειρωτική Ελλάδα προς τα νησιά, καθώς και μεταξύ των νησιών της χώρας.

Από τον περιορισμό δεν καταλαμβάνονται α) οι μόνιμοι κάτοικοι των νησιών προς το νησί της μόνιμης κατοικίας τους, β) οι κάτοικοι μικρών νησιών προς τα μεγαλύτερα της ίδιας περιφερειακής ενότητας (και οι κάτοικοι του Δήμου Τροιζηνίας-Μεθάνων προς τη νήσο Πόρο) για την εξυπηρέτηση βασικών αναγκών τους (φαρμακείο, επίσκεψη σε γιατρό, αγορά ειδών πρώτης ανάγκης, μετάβαση σε τράπεζα, γ) το προσωπικό των ενόπλων δυνάμεων και της πολιτικής προστασίας, δ) ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό και ε) τεχνικό προσωπικό κρίσιμων υποδομών και στ) υπαλλήλων δημοσίου τομέα και εκπαιδευτικού προσωπικού (για τα σχολεία που ανοίγουν 11/5 η Γ’ Λυκείου και 18/5 οι λοιπές τάξεις λυκείου και το γυμνάσιο) και ζ) όσοι πρέπει να παραστούν σε τελετή (π.χ. κηδεία συγγενών α’ και β΄ βαθμού).

Η ελεύθερη μετακίνηση από και προς οιδήποτε νησί είτε αεροπορικώς είτε με πλοίο θα επιτραπεί σε τρίτο χρόνο, μετά την απελευθέρωση των μετακινήσεων στην ηπειρωτική Ελλάδα, πιθανότατα από την 01.06.2020, αν και τίποτα δεν είναι ακόμα βέβαιο.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ: ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΒΗΜΑ ΕΓΙΝΕ

Του Νίκου Γεωργαντά

 

Για τα αποτελέσματα της  προχθεσινής Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.),  ανάλογα με την οπτική γωνία που βλέπει κανείς τα πράγματα, διαβάσαμε άκρως διιστάμενες απόψεις και σχόλια, τα οποία κυμαίνονται από την πλήρη απογοήτευση και κατήφεια μέχρι την συγκρατημένη αισιοδοξία και την ελπίδα.

Το ουσιαστικό, λοιπό, ερώτημα που τίθεται είναι: Ποια ήταν τελικά η απόφαση της Συνόδου Κορυφής;

Είναι βέβαιο ότι υπήρξε συμφωνία για την σύσταση Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης της οικονομίας που πλήττεται σφοδρά από την πανδημία του κορονοϊού.  Επίσης εξουσιοδοτήθηκε η Επιτροπή (Κομισιόν) να επεξεργαστεί συγκεκριμένες προτάσεις για την εφαρμογή της εν λόγω απόφασης. Είχε προηγηθεί η σε δραματικούς τόνους ανακοίνωση – προειδοποίηση της ΕΚΤ και της Κριστίν Λαγκάρντ περί συρρίκνωσης του ΑΕΠ που μπορεί να αγγίξει και το 15% για το 2020.

Στην Σύνοδο Κορυφής, για άλλη μια φορά, οι Βόρειοι επέμειναν στη άποψη χορήγησης δανείων έστω και μηδενικού κόστους και «αποκλείουν» το ευρωομόλογο, ενώ οι Νότιοι ζητούν μη επιστρεπτέες επιχορηγήσεις και έκδοση κορονο-ομολόγου. Ωστόσο, είναι ευδιάκριτο ότι οι τόνοι έπεσαν και  αποφεύχθηκαν από όλες τις πλευρές οι σκληρές δηλώσεις∙ αντιθέτως έγιναν τοποθετήσεις, οι οποίες πρέπει να αναγνωστούν με πολλή προσοχή.

Ο Γάλλος πρόεδρος,  Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε, μετά τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ,  ότι είναι απαραίτητες χρηματοδοτικές μεταφορές (ανερχόμενες σε αξία τουλάχιστον 5 έως 10% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος της ΕΕ) σε κράτη που έχουν πληγεί περισσότερο και όχι απλά δάνεια.  Μάλιστα προειδοποίησε ότι «Η Ευρώπη μας δεν έχει μέλλον αν δεν ξέρουμε πώς να παράσχουμε αυτή τη δημοσιονομική στήριξη. Η ενιαία αγορά είναι μια ολότητα, ένα μπλοκ. Και η ενιαία αγορά ευνοεί κάποιες περιοχές και χώρες που είναι οι πιο παραγωγικές στην Ευρώπη, διότι παράγουν αγαθά που μπορούν να πουλήσουν σε άλλες περιοχές. Αν εγκαταλείψουμε τις περιοχές αυτές, αν εγκαταλείψουμε ένα μέρος της Ευρώπης, θα καταρρεύσει ολόκληρη η Ευρώπη».

Από την άλλη πλευρά,  η Γερμανίδα Καγκελάριος, Ανγκέλα Μέρκελ δήλωσε ξεκάθαρα ότι η Γερμανία είναι διατεθειμένη να αυξήσει την συνεισφορά της στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό της Ε.Ε., προκειμένου να χρηματοδοτηθεί το σχέδιο ανασυγκρότησης μετά την κρίση του κορονοϊού. Επί λέξει ανέφερε ότι «Η δημιουργία του ταμείου ανασυγκρότησης σημαίνει ασφαλώς ότι η Γερμανία θα πρέπει να υπολογίζει μεγαλύτερη συνεισφορά για τον επόμενο προϋπολογισμό», τονίζοντας ότι «αυτό είναι σωστό και καλό, καθώς τα κράτη – μέλη δεν επλήγησαν όλα με τον ίδιο τρόπο από την πανδημία». Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι «μια κοινή ευρωπαϊκή απάντηση στην πρόκληση του κορονοϊού είναι και προς το γερμανικό συμφέρον», επαναλαμβάνοντας ωστόσο και την πάγια θέση κατά της έκδοσης ευρωομολόγων.

Επιπροσθέτως, ο Ιταλός πρωθυπουργός, Τζουζέπε Κόντε ανέφερε ότι την Σύνοδο Κορυφής επιτελέσθηκε μεγάλη πρόοδος, η οποία ήταν αδιανόητη μέχρι πριν λίγες εβδομάδες. Και δήλωσε ξεκάθαρα ότι «Το Ταμείο Ανάκαμψης πρέπει να αγγίξει το 1,5 τρισεκ. ευρώ και να εγγυηθεί την μεταφορά πόρων άνευ επιστροφής στις χώρες μέλη. Είναι βασικής σημασίας για να προστατευθούν οι εθνικές αγορές των χωρών μελών, να υπάρξουν ίσοι όροι και συμμετρική απάντηση σε ένα συμμετρικό σοκ». Και η Ιταλία δεν είναι οποιαδήποτε χώρα αλλά ιδρυτικό μέλος της Ε.Ε.

Ακόμα και ο άτεγκτος πολέμιος του ευρωομολόγου, πρωθυπουργός της Ολλανδίας, Μαρκ Ρούτε τουίταρε ότι: «Στη βάση των προτάσεων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εργαστούμε με εποικοδομητικό τρόπο σε μια κοινή στρατηγική για την φάση ανάκαμψης, που θα συνδέεται με τον πολυετή προϋπολογισμό».

Οι λοιπές χώρες του Νότου, δηλαδή Ισπανία, Πορτογαλία και Ελλάδα στήριξαν την πρόταση για τα Ταμείο Ανάκαμψης ζητώντας μη επιστρεπτέες επιχορηγήσεις, ενώ η Ισπανία δεν φάνηκε αρνητική και στα δάνεια υπό την μορφή μάλιστα των «αέναων δανείων», στα οποία καλύπτεται μόνο το κόστος, το οποίο αυτή την στιγμή είναι μηδενικό λόγω των αρνητικών επιτοκίων. Σημειώνεται ότι η Ελλάδα έθεσε το ζήτημα ειδικού προγράμματος για την στήριξη του τουρισμού ενώ επισημάνθηκε η προκλητικότητα της Τουρκίας στο Αιγαίο αλλά και στο μεταναστευτικό ζήτημα.

Από τα παραπάνω μπορεί να εκτιμήσει κανείς ότι το πρώτο βήμα έχει γίνει και ότι έχει υπάρξει μια πρώτη συμφωνία για την χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης.  Θα χρησιμοποιηθεί ως χρηματοδοτικό εργαλείο το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ). Με απλά λόγια ο κοινοτικός προϋπολογισμός της περιόδου 2021-2027 θα μπει και ως εγγύηση για την έκδοση ομολόγων από την Ε.Ε., η οποία έχει άριστη πιστοληπτική ικανότητα ΑΑΑ και άρα θα δανειστεί με τους καλύτερους όρους.

Αν πραγματοποιηθεί το παραπάνω σίγουρα δεν θα έχουμε κοινή έκδοση χρέους των κρατών μελών εν στενή εννοία (όπως θα συνέβαινε με την έκδοση ευρωομολόγου) αλλά στην πραγματικότητα θα έχει γίνει με έμμεσο τρόπο κάποιας μορφής αμοιβαιοποίηση  χρέους μέσω του κοινοτικού προϋπολογισμού.

Θα πρόκειται για έναν ιστορικό συμβιβασμό, ο οποίος θα έχει αναζωογονητική επίδραση στις οικονομίες των κρατών – μελών αλλά θα  σύρει και το όλο εγχείρημα της Ε.Ε. ένα βήμα μπροστά.

Η Γαλλία, η οποία αποτελεί και τη μοναδική πλέον ισχυρή στρατιωτική – πυρηνική δύναμη της Ε.Ε., και η περιλάλητη για τις αριστοτεχνικές διατυπώσεις γαλλική διπλωματία εργάζονται πυρετωδώς προς αυτή την κατεύθυνση ενός δίκαιου και αποτελεσματικού συμβιβασμού μιας και φαίνεται πως είναι η χώρα που  έχει την καθοριστική πολιτική δύναμη να τραβήξει το κάρο της Ε.Ε. προς τα μπρος. 

Από την άλλη μεριά, η Γερμανίδα Καγκελάριος τόσο με τις δηλώσεις της περί αύξησης της συνεισφοράς της Γερμανίας στον κοινοτικό προϋπολογισμό όσο και τις προ ημερών αναφορές σε χρηματοδοτικά εργαλεία που δεν έχουμε ξαναδεί, προετοιμάζει την γερμανική κοινή γνώμη στην κατεύθυνση της από κοινού αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης για όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε. Τούτο  φαίνεται και από  την μεγάλη αλλαγή στην στάση του γερμανικού τύπου έναντι αυτού του ζητήματος.

Τα παραπάνω «ομολόγησε» κατά κάποιο τρόπο μετά τη Σύνοδο ο Μάριο Σεντένο, πρόεδρος του Γιούρογκρουπ, δηλώνοντας ότι «βαδίζουμε σε κάποια μορφή κοινού χρέους, το οποίο δεν θα αποκαλέσουμε κορονοομόλογα ή ευρωομόλογα και θα εκδοθεί από την Ε.Ε.» ενώ η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Κομισιόν ξεκαθάρισε ότι η κοινοτική απάντηση θα περιλαμβάνει και επιχορηγήσεις και δάνεια στα κράτη μέλη, αρνήθηκε να προσδιορίσει το ακριβές ποσό κάνοντας λόγο, ωστόσο, για τρισεκατομμύρια και όχι για δισεκατομμύρια ευρώ.

Το δύσκολο βήμα φαίνεται να έγινε. Μια πρώτη συμφωνία δείχνει να υπάρχει. Η πυρετώδης διαπραγμάτευση συνεχίζεται όσον αφορά την κατανομή των πόρων. Από την ταχύτητα λήψης των αποφάσεων θα εξαρτηθεί και η αποτελεσματικότητά των αναμενόμενων παρεμβάσεων.

Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου (Π.Ν.Π): τι ακριβώς είναι;

Του Νίκου Γεωργαντά

Το τελευταίο χρονικό διάστημα, σε καθημερινή σχεδόν βάση, στα ΜΜΕ ακούμε ή διαβάζουμε  τον όρο «Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου» ή  το αρκτικόλεξο  Π.Ν.Π.

Τι ακριβώς είναι η Π.Ν.Π. ;

Θα επιχειρήσουμε με απλά λόγια και συνοπτικά να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα.

Στο άρθρο 44 §1 του Συντάγματος ορίζεται ότι «Σε έκτακτες περιπτώσεις εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί, ύστερα από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου, να εκδίδει πράξεις νομοθετικού περιεχομένου. Οι πράξεις αυτές υποβάλλονται στη Βουλή για κύρωση σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 72 παράγραφος 1, μέσα σε σαράντα ημέρες από την έκδοσή τους ή μέσα σε σαράντα ημέρες από τη σύγκληση της Βουλής σε σύνοδο. Αν δεν υποβληθούν στη Βουλή μέσα στις προαναφερόμενες προθεσμίες ή αν δεν εγκριθούν από αυτή μέσα σε τρεις μήνες από την υποβολή τους, παύουν να ισχύουν στο εξής».

Το Σύνταγμα κατοχυρώνει την διάκριση των εξουσιών σε νομοθετική, εκτελεστική και δικαστική. Κατεξοχήν φορέας της νομοθετικής εξουσίας είναι το Κοινοβούλιο και της εκτελεστικής εξουσίας ο ΠτΔ και η Κυβέρνηση. Η Π.Ν.Π., δηλαδή η δυνατότητα έκδοσης ενός ουσιαστικού νόμου από την εκτελεστική εξουσία χωρίς την σύμπραξη του κατεξοχήν φορέα της νομοθετικής εξουσίας ήτοι του κοινοβουλίου αποτελεί μια παρέκκλιση από την ως άνω θεμελιώδη αρχή της διάκρισης των εξουσιών. Την επιτρέπει το Σύνταγμα ενόψει και ένεκα έκτακτων συνθηκών.

Η διάταξη του άρθρου 44 παρ. 1 περιλήφθηκε στο Σύνταγμα του 1975 προκειμένου να τεθεί φραγμός και να ασκηθεί έλεγχος στην εκτελεστική εξουσία. Και τούτο διότι σε όλη την συνταγματική και κοινοβουλευτική ιστορία του σύγχρονου ελληνικού κράτους υπήρχε η πικρή εμπειρία, η εκτελεστική εξουσία και συγκεκριμένα το Υπουργικό Συμβούλιο να δημοσιεύσει στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ΠΥΣ (Πράξεις Υπουργικού Συμβουλίου), δηλαδή «νόμους» (πρωτογενείς κανόνες δικαίου λέγονται στα νομικά) που δεν βασίζονταν σε εξουσιοδότηση άλλου νόμου  και  που, βεβαίως, δεν είχαν καν συζητηθεί στην  βουλή.

Αντίστοιχη διάταξη περιλαμβάνεται στα περισσότερα Συντάγματα της Ευρώπης, ενδεικτικά αναφέρουμε, το Γαλλικό Σύνταγμα του 1958 (άρθρο 38), το Ιταλικό Σύνταγμα του 1948 (άρθρο 77) και  το Ισπανικό του 1978 (άρθρο 86).

Ουσιαστικά

με την Π.Ν.Π. λόγω εκτάκτων αναγκών δεν ακολουθείται η συνήθης νομοθετική διαδικασία, η οποία συνίσταται  α) στην ψήφιση από την Βουλή του (τυπικού) νόμου  και β) στην έκδοση και δημοσίευσή του από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Με την Π.Ν.Π. το δίκαιο, κατ' εξαίρεση, παράγεται από το Υπουργικό Συμβούλιο (το οποίο έχει και την αποκλειστική πολιτική ευθύνη) και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

 Οι  Π.Ν.Π. έχουν την ίδια ισχύ με τον τυπικό νόμο από την ημέρα δημοσίευσής τους στο ΦΕΚ. Προσφέρουν την ταχύτητα και την ευελιξία που απαιτείται στην αντιμετώπιση έκτακτων ζητημάτων. Η Βουλή (κύριος φορέας της νομοθετικής εξουσίας) καλείται να κυρώσει με  νόμο  την Π.Ν.Π. εντός σαράντα ημερών από την έκδοσή της (ή από τη σύγκληση της Βουλής σε σύνοδο). Εάν η Π.Ν.Π. δεν κατατεθεί στη Βουλή για κύρωση ή δεν εγκριθεί εντός τριών μηνών από την υποβολή της προς κύρωση, παύει η ισχύς της αλλά μόνο για το μέλλον.  Δηλαδή, η Π.Ν.Π. μέχρι το παραπάνω χρονικό σημείο της εκπνοής των συνταγματικών προθεσμιών για την κύρωσή της αναδίδει κανονικά τις νομικές της συνέπειες, οι οποίες και δεν ανατρέπονται.

Συχνά τίθεται το ερώτημα αν οι Π.Ν.Π. υπόκεινται σε δικαστικό έλεγχο υπό την έννοια  να ελέγξουν τα Δικαστήρια την συνδρομή των προβλεπόμενων από το Σύνταγμα απαραίτητων ουσιαστικών προϋποθέσεων για την έκδοση τους («έκτακτες περιπτώσεις εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης»).

Ενώ στην θεωρία υπάρχει διχογνωμία, η νομολογία των Δικαστηρίων  θεωρεί τις Π.Ν.Π. ως πράξεις νομοθετικού οργάνου. Συνεπώς κάθε έλεγχός τους κατά την παραπάνω έννοια είναι απαράδεκτος.

Ωστόσο, οι Π.Ν.Π., όπως όλοι οι νόμοι, υπόκεινται παρεμπιπτόντως σε έλεγχο συνταγματικότητας. Οποιοδήποτε Δικαστήριο μπορεί να κρίνει ότι μια διάταξη περιλαμβανόμενη σε Π.Ν.Π. είναι αντισυνταγματική. Εξάλλου, κατά την ορθή γνώμη, τα Δικαστήρια οφείλουν να ελέγξουν το κατά πόσον τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες από το Σύνταγμα προθεσμίες για την υποβολή των Π.Ν.Π. προς κύρωση στη Βουλή και για την τελική έγκρισή τους από αυτή.

Αναμφίλεκτα, η Π.Ν.Π. είναι μια κατ’ εξαίρεση νομοθετική διαδικασία και σε κάθε περίπτωση είναι απαραίτητο  η εκτελεστική εξουσία το συντομότερο δυνατόν από την έκδοση της να την υποβάλλει στην Βουλή προς κύρωση.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ : η τελευταία ευκαιρία;

Του Νίκου Γεωργαντά 

Μετά από ένα ατέρμονο  «παζάρι» πολλών ημερών το Γιούρογκρουπ, και κατόπιν παρασκηνιακών πιέσεων και ζυμώσεων Γαλλίας και Γερμανίας, κατέληξε σε συμφωνία.

Συμφωνήθηκαν τα εξής: α) η Κομισιόν μέσω της δράσης Sure θα διαθέσει το ποσό των 100 δις ευρώ για την στήριξη της εργασίας, β) η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) θα διοχετεύσει σε επενδύσεις το ποσό των 200 δις ευρώ και γ) ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ο γνωστός μας ESM) 240 δις ευρώ για την αντιμετώπιση των δαπανών υγείας λόγω της πανδημίας του κορονοϊού.

Πρόκειται για μια «πύρρειο νίκη» της Ιταλίας καθότι χώρες που έχουν πληγεί μπορούν να λάβουν ευνοϊκότατη δανειοδότηση από τον ESM μέχρι του ποσού που αντιστοιχεί στο 2% του ΑΕΠ τους,  για την κάλυψη των δαπανών υγείας. Η διατύπωση είναι τέτοια ώστε να χωρέσουν δαπάνες, άμεσες κα έμμεσες με ευρύτατη ελευθερία κινήσεων.

Το μειονέκτημα, όμως, είναι ότι πρόκειται για δάνειο που καταγράφεται στο δημόσιο χρέος της κάθε χώρας και όχι για μη επιστρεπτέες χρηματοδοτήσεις. Τίποτα, βέβαια, δεν αποκλείει αυτό να αλλάξει στο μέλλον.

Η Ελλάδα υπολογίζεται ότι θα λάβει μια ένεση ρευστότητας από 9 έως 15 δισεκατομμύρια ευρώ.

Από εκεί και πέρα, ουσιαστικά δεν λήφθηκε απόφαση όσον αφορά την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας και της επελαύνουσας ύφεσης. Στην πραγματικότητα το Eurogroup πέταξε το μπαλάκι στους αρχηγούς κρατών και σε μια μελλοντική Σύνοδο Κορυφής.

Στο σημείο 19 της Κοινής Δήλωσης των Υπουργών Οικονομικών των μελών της ευρωζώνης γίνεται λόγος για Ταμείο Ανάκαμψης που θα χρηματοδοτηθεί από καινοτόμους χρηματοδοτικούς πόρους και εργαλεία.

Ο γάλλος υπουργός Οικονομικών Λεμέρ δήλωσε ότι τα καινοτόμα εργαλεία ισοδυναμούν με κοινά χρέη και αυτό που απομένει είναι να υπάρξει διασάφηση των λεπτομερειών.

Στον αντίποδα κατά τον Oλλανδό υπουργό Οικονομικών Χούκστρα  επιλέχθηκε μια «συνειδητά ασαφής» διατύπωση σχετικά με το συμφωνηθέν ταμείο ανασυγκρότησης για την επόμενη μέρα της πανδημίας του κορονοϊού.

Είναι καταφανές ότι η απόφαση επιτρέπει διπλή ανάγνωση ώστε να είναι όλες οι πλευρές ικανοποιημένες, αν και φαίνεται ότι συμφωνήθηκε πώς θα απαιτηθεί η ύπαρξη Ταμείου Ανασυγκρότησης.

Αξίζει επισημάνσεως ότι η DW μεταδίδει την είδηση κάνοντας λόγο για δημιουργική ασάφεια ενώ ο πρώην καγκελάριος, Γκέρχαρντ Σρέντερ με συνέντευξή του στην Handelsblatt, τίθεται ανοικτά υπέρ του ευρωομολόγου.

Η Ευρώπη δεν διαλύθηκε αλλά δεν ενθουσίασε. Διαπίστωση η οποία είναι απολύτως ακριβής.

Αναμφίλεκτα πρόκειται για έναν ευρωσυμβιβασμό με ανοικτό, όμως, το παραθυράκι διαλόγου. Έτσι ήταν πάντοτε η ΕΚ και μετέπειτα Ε.Ε., μια αέναη διαπραγμάτευση.

Ωστόσο, πλέον, το πολιτικό έλλειμμα είναι εμφανές. Η πολιτική εμβάθυνση που δεν προχώρησε την δεκαετία του 1990 λόγω των αντιδράσεων και των προσκομμάτων τότε της Μ. Βρετανίας παραμένει μέχρι και σήμερα το πιο αδύναμο σημείο της Ένωσης.

 Το «καλύπτει» προσωρινά η ΕΚΤ χρησιμοποιώντας διάφορα εργαλεία κατά παρέκκλιση από το καταστατικό της όπως η αγορά κρατικών ομολόγων χωρίς το πλαφόν του 33% του δημοσίου χρέους εκάστου κράτους.

Αλλά η κρίση αυτή δεν θα μπορέσει να ξεπεραστεί με μόνες αυτές τις παρεμβάσεις, χρειάζονται γενναία μέτρα. Και αργά ή γρήγορα όλοι θα κληθούν να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα.

ΕΚΠΤΩΣΗ 25% ΣΤΙΣ  ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΕΣ  ΕΙΣΦΟΡΕΣ  &  ΦΟΡΟΥΣ (ΠΛΗΝ ΦΠΑ).

Του Νίκου Γεωργαντά

 

Δημοσιεύθηκε προ ολίγου στο ΦΕΚ (τ. Α’ 75/30-03-2020) Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (Π.Ν.Π) στην οποία, μεταξύ άλλων, προβλέπεται (ΜΕΡΟΣ Α,  Άρθρο πρώτο) έκπτωση 25% για δόσεις βεβαιωμένων οφειλών επιχειρήσεων και φυσικών προσώπων, που επλήγησαν οικονομικά λόγω εμφάνισης και διάδοσης του κορονοϊού COVID-19.

 Οι ΚΑΔ των εν λόγω φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων έχουν προσδιοριστεί με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών που εκδόθηκαν βάσει της από 11-03-2020 Π.Ν.Π. (ΦΕΚ τ. Α’ 55/11-03-2020, άρθρο 2 παρ. 1 και 2).

 Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται και οι δικηγόροι.

            Για τις ως άνω επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα που εκπίπτει ποσοστό είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) των δόσεων των βεβαιωμένων στη Φορολογική Διοίκηση οφειλών τους  με ημερομηνία καταβολής από τις 30 Μαρτίου 2020 έως και τις 30 Απριλίου 2020, εφόσον αυτές καταβάλλονται εμπρόθεσμα.

 Σε περίπτωση οφειλών που τελούν σε καθεστώς ρύθμισης/διευκόλυνσης τμηματικής καταβολής, εκπίπτει ποσοστό εικοσιπέντε τοις εκατό (25%) του ποσού της δόσης της ρύθμισης.

Από το ευεργέτημα του προηγούμενου εδαφίου εξαιρούνται οι οφειλές από ΦΠΑ και παρακρατούμενους φόρους που δεν έχουν υπαχθεί σε καθεστώς ρύθμισης/διευκόλυνσης τμηματικής καταβολής, καθώς και οφειλές που προέρχονται από ανάκτηση κρατικών ενισχύσεων και χρέη υπέρ αλλοδαπού Δημοσίου.

            Η διάταξη εφαρμόζεται σε οφειλές που θα καταβληθούν μετά από την έναρξη ισχύος της  ως άνω Π.Ν.Π. ήτοι από την 31-03-2020 (δημοσίευση στο ΦΕΚ).

ΕΚΤ  (για την διαφαινόμενη ύφεση) : WHATEVER  IT TAKES

  Η προάσπιση της δημόσιας υγείας και η προστασία όλων μας από τον ιό sars-covid19 (κορονοϊός) είναι προτεραιότητα  της πολιτείας τούτη την στιγμή.

                

  Ας σκεφθούμε, όμως, ότι  ο κόσμος στον οποίο θα "ξυπνήσουμε"  μόλις - με το καλό-  λάβει τέλος ο παγκόσμιος υγειονομικός εφιάλτης θα είναι πολύ διαφορετικός.

               

  Η ύφεση θα έχει στρογγυλοκαθίσει νωχελικά στο καθιστικό του σπιτιού μας και θα μας κλείνει το μάτι,  επιχειρήσεις πιθανόν θα καταστεί αδύνατο να επαναλειτουργήσουν, θέσεις εργασίας και  εισοδήματα  θα κινδυνεύσουν ή θα χαθούν.

               

  Η οικονομία της Ευρωζώνης θα βρεθεί προ μιας πρωτοφανούς κρίσης, η δε ελληνική οικονομία  που βρισκόταν σε φάση ανάνηψης είναι καταφανέστατα περισσότερο ευάλωτη.

   Στην χθεσινή Σύνοδο Κορυφής μέσω τηλεδιάσκεψης δεν κατέστη δυνατό να βρεθεί συμφωνία. Πολλοί πρωθυπουργοί μεταξύ των οποίων αυτοί της Ιταλίας, Ισπανίας και Ελλάδας αλλά και ο Γάλλος Πρόεδρος πρότειναν την έκδοση κορονο-ομολόγου. Οι πλούσιες χώρες του Βορρά με προεξάρχουσα την Γερμανία δεν το δέχτηκαν υπενθυμίζοντας ότι το ευρωομόλογο αντιτίθεται στη νομισματική Ένωση. Ιταλία και Ισπανία κατά νομική ακριβολογία απείλησαν με βέτο. Αξίζει, παρόλα αυτά, επισημάνσεως ότι εκδόθηκε κοινό ανακοινωθέν.

                

   Είναι όλα μαύρα και άραχνα;

               

   Μάλλον όχι!
   

   Το ένα ταμπού μετά το άλλο ξεπερνιέται. Εξηγούμαι.

                

   Το Σύμφωνο Σταθερότητας (κανόνες για χρέος και έλλειμμα) ανεστάλη.

                

    Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα  (ΕΚΤ) ανοίγει το δρόμο για απεριόριστο τύπωμα χρήματος.

      

    Μας αφορούν τα παραπάνω;

                

   Αναμφίβολα ναι διότι επηρεάζουν την καθημερινότητά μας και την ζωή μας με τρόπο που ούτε υποψιαζόμαστε.

               

    Συγκεκριμένα:          

    

   Μέχρι σήμερα η κεντρική τράπεζα σύμφωνα με το Καταστατικό της  δεν μπορούσε      να  αγοράζει κρατικά ομόλογα σε ποσοστό μεγαλύτερο από το 33% του χρέους κάθε χώρας.

  Ωστόσο το πλαίσιο του προσωρινού Προγράμματος Αντιμετώπισης της Πανδημίας (Pandemic Emergency Purchase Programme =PEΡΡ)  ύψους 750 δις ευρώ,  η ΕΚΤ ανακοίνωσε  ότι το παραπάνω όριο παύει να ισχύει.

               

   Κι ενώ θεωρείται σίγουρο ότι θα ασκηθεί κριτική και θα προκύψουν νομικά θέματα για άμεση χρηματοδότηση κρατών από την ΕΚΤ είναι βέβαιο ότι ο δρόμος είναι ορθάνοικτος για τοποθετήσεις μεγαλύτερες από το 1/3 του συνολικού χρέους οποιασδήποτε χώρας και μέτρα στήριξης σε χώρες που το έχουν ανάγκη.

    Συνεπώς ακόμα κι αν δεν εισακουστεί η έκκληση για την έκδοση corona-ομολόγων –μιας μορφής κοινού ευρωομολόγου, θα έχει γίνει το αποφασιστικό βήμα.

     Είναι, λοιπόν,  ξεκάθαρο ότι η ΕΚΤ εννοεί εμπράκτως το  «whatever it takes»,  προκειμένου να αντιμετωπιστεί η κρίση.

      

      Εναπόκειται στις πολιτικές ηγεσίες της Ε.Ε. να κινηθούν αναλόγως.

      Ίσως είναι και η τελευταία ευκαιρία.