ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ : ΑΠΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΖΑΜΙ & Η " ΑΔΙΑΦΟΡΙΑ" ΤΩΝ ΙΣΧΥΡΩΝ

ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ: ΑΠΟ ΜΟΥΣΕΙΟ  ΤΖΑΜΙ & Η 

" ΑΔΙΑΦΟΡΙΑ" ΤΩΝ ΙΣΧΥΡΩΝ

Εντός μιας ώρας από την έκδοση της απόφασης του τουρκικού Συμβουλίου της Επικρατείας, για την μετατροπή της Αγίας Σοφίας από μουσείο σε τζαμί, ο πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν προχώρησε στην επικύρωσή της.

Πολλοί ανέμεναν σφοδρές αντιδράσεις ανά την υφήλιο.

Έπεσαν έξω, παταγωδώς!

Όλοι, μα σχεδόν όλοι, τήρησαν τα προσχήματα.Δήλωσαν,με παρρησία, ότι η Αγία Σοφία αποτελεί μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Κι εξέφρασαν την λύπη τους για την εν λόγω εξέλιξη.

Συζητώντας το θέμα με φίλο (στον πραγματικό κι όχι στον ψηφιακό κόσμο), δήλωσε έκπληκτος για αυτή την τροπή.

 《 Η κάθε χώρα προέταξε τα ιδιοτελή μεγαλο/μικροσυμφέροντα της》, μου είπε.

Συμφώνησα αλλά 《υπάρχει και μια παράμετρος που δεν λαμβάνεται υπόψη》, αντέτεινα.

Προτού προλάβω να εξειδικεύσω τον ως άνω συλλογισμό μου, ξεκίνησε να απαριθμεί τις αιτίες που οδήγησαν την καθεμιά από τις ισχυρές χώρες να υιοθετήσει μια στάση κυμαινόμενη μεταξύ παντελούς αδιαφορίας και φραστικής καταδίκης.

Η Γερμανία διατηρεί παραδοσιακούς οικονομικούς δεσμούς με την γείτονα και  την αντιμετωπίζει ως μια τεράστια αγορά για την διάθεση των προϊόντων και των  εμπορευμάτων της, πρωτίστως των  βιομηχανικών.Η Μ. Βρετανία, μια από τα ίδια κι ακόμα χειρότερα, καθότι αυτή τη στιγμή, με το σενάριο της οριστικής εξόδου από την Ε.Ε. χωρίς εμπορική συμφωνία να είναι το επικρατέστερο, αναζητεί εναγωνίως αγορες και εμπορικούς εταίρους.

Η πληγωμένη Ιταλία επηρεάζεται άμεσα από την παρέμβαση της Τουρκίας στη Λιβύη,  την καθημαγμένη αυτή χώρα. Αφενός επειδή τούτη λειτουργεί ως ανάχωμα των προσφυγικών και  μεταναστευτικών ροών κι αφετέρου πολλές ιταλικές εταιρείες έχουν συνάψει κολοσσιαία πετρελαϊκά συμβόλαια, ήδη από την εποχή Καντάφι.

Οι ΗΠΑ, απ'την άλλη,  δεν ξέρουν πού πατούν και πού βρίσκονται, με τον πρόεδρο Τραμπ να έχει συχνές επικοινωνίες με τον Ερντογάν στην λογική buisness as usual.Του είχε υποσχεθεί ότι θα " κλείσει" την αμαρτωλή ιστορία της Halkbank ( κατηγορείται ότι έσπαγε το εμπάργκο των κυρώσεων στο Ιράν), υπόθεση στην οποία φέρεται ως εμπλεκόμενος κι ο γαμπρός του τούρκου προέδρου και υπουργός οικονομικών• ο οποίος, ειρήσθω εν παρόδω, έχει αναπτύξει συνεργασία και με τον γαμπρό του αμερικανού προέδρου. O tempora, o mores! Η κάποτε πλανητική υπερδύναμη στον αστερισμό της διπλωματίας των γαμπρών!

Η Ρωσία απ' την άλλη, η μεγάλη αυτή  ομόδοξη χώρα και ο στο διηνεκές πρόεδρός της, δεν φάνηκε να συγκινείται καθόλου.Ανακοίνωσε διά του Υπεξ της με κυνικότητα ότι  πρόκειται για εσωτερικό, κυριαρχικό ζήτημα της Τουρκίας.Δεν είναι διατεθειμένη να διαταράξει στο παραμικρό  τη στρατηγική της  συνεργασία με την Τουρκία σε διάφορους τομείς, του στρατιωτικού συμπεριλαμβανομένου. Δεν κρύβει τη μωροφιλοδοξία  του Πατριαρχείου Μόσχας περί τρίτης Ρώμης και την άρνηση κατ' ουσίαν της οικουμενικότητας του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Με αφορμή την αναγνώριση από την  μητέρα, Μεγάλη Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως και την Εκκλησία της Ελλάδος της αυτοκεφαλίας της Ουκρανικής Εκκλησίας εξυφαίνει το σχέδιο υποβιβασμού του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Ο μύθος του ξανθού γένους καταρρίφθηκε για άλλη μια φορά.Επιβεβαιώνοντας την πικρή ιστορική αλήθεια.Με τους ανά την Ελλάδα κι όχι μόνο πουτινικούς να ψελίζουν ότι ευθύνεται η μονόπλευρη τάχα πολιτική της μικρής μας πατρίδας προς την Δύση, την Ε.Ε., τις Η.Π.Α. και την Ατλαντική Συμμαχία ( Ν.Α.Τ.Ο.).

Όλα τα παραπάνω, λίγο πολύ ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.

Αλλά πλην της Ρωσίας, για όλο τον υπόλοιπο δυτικό κόσμο το ζήτημα έχει και μια διάσταση που παρορούμε.

Την επεσήμανα στον συνομιλητή, που έδειξε να ξαφνιάζεται.

Η Αγία Σοφία για τον ελληνορθόδοξο κόσμο αποτελούσε και αποτελεί ( αν και όχι στον ίδιο βαθμο) το ύψιστο σύμβολο της Ορθοδοξίας και της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.Περισσότερο κι απ'τον δικέφαλο αετό.

 

Τούτο εκτός από τη λαϊκή παράδοση αποτυπώθηκε και στα ελληνικά γράμματα.Ενδεικτικό είναι το παρακάτω ποιήμα του σπουδαίου Κώστα Καρυωτάκη:

《Μαρμαρωμένε Βασιλιά πολύ δεν θα προσμένεις.Ένα πρωί απ' τα νερά  του Βόσπορου και πέρα θε να προβάλει λαμπερός, μιας Λευτεριάς χαμένης, ο ασημένιος ήλιος.Ω, δοξασμένη μέρα!》

Με εξαίρεση, όμως, την Αρβελέρ και τον Σβορώνο, η βυζαντινή αυτοκρατορία, καλώς ή κακώς, δεν εντάσσεται στην ιστορία της Ευρώπης. Η δυτική ιστοριογραφία την κατατάσσει αναφανδόν στην μαύρη τρύπα του Μεσαίωνα.

 

Ακόμα και για  τους  πιστούς χριστιανούς ή μη στην δυτική Ευρώπη,  ο περιλάλητος ναός  δεν συμβολίζει κάτι παραπάνω από ένα σπουδαίο, εμβληματικό  πολιτιστικό μνημείο της Ανατολής. Εξού κι εξέφρασαν με τρόπο διπλωματικό την λύπη τους, ενίοτε και την καταδίκη τους.

Όπως, επί παραδείγματι, η Γαλλική Δημοκρατία.

Το  Βυζάντιο, ως συνέχεια της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας στην Ανατολή, δεν σηματοδοτεί τίποτα το ιδιαίτερο για τον δυτικό κόσμο.Στην συνείδηση του μέσου Ευρωπαίου η λέξη Έλληνας συνδέεται με την αρχαία Ελλάδα.

Η Αγία Σοφία οικοδομήθηκε επί αυτοκράτορα Ιουστινιανού υπό την επίβλεψη δύο (2) Ελλήνων αρχιτεκτόνων, του Αρτέμιου του Τραλλιανού και του Ισιδώρου του Μιλήσιου.

Λειτούργησε για 916 χρόνια ως χριστιανικός ναός ( 57 εκ των οποίων , 1204-1261, ως καθολική εκκλησία μετά την κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης από τους μισθοφόρους), 481 χρόνια ως τζαμί κι απ' το 1924 ως μουσείο, ύστερα από απόφαση του Κεμάλ Ατατούρκ.

Λαμβανομένων υπόψη των παραπάνω, δεν πρέπει να νας προκαλεί εντύπωση ότι η εν λόγω κίνηση του Τούρκου προέδρου προκάλεσε τόσο έντονες αντιδράσεις μόνο στον ελληνορθόδοξο κόσμο.

Ούτε να μας προκαλεί έκπληξη ότι πυροδότησε ιδεολογικές και πολιτικές συγκρούσεις και στην ίδια την Τουρκία. Η δήλωση του Τούρκου νομπελίστα Ορχάν Παμούκ είναι ενδεικτική του διαμορφωθέντος κλίματος. 《Το να μετατρέψουμε την Αγία Σοφία σε τζαμί είναι σα να λέμε στον υπόλοιπο κόσμο ότι, δυστυχώς, δεν είμαστε πλέον κοσμικό κράτος.Υπάρχουν εκατομμύρια Τούρκοι σαν εμένα που φωνάζουν εναντίον αλλά οι φωνές τους δεν ακούγονται》. Φωνή βοώντος εν τη ερήμω...